Makarna Türleri: Gastronominin Vazgeçilmez Lezzeti

Alp Karaçaylı

Alp Karaçaylı

Part time iletişimci full time sinefil

Makarna türleri denildiğinde hemen herkesin aklına hızlı bir şekilde birkaç makarna çeşidi gelecektir. Şekline, uzunluğuna, içerisinde kullanılan maddelere ya da pişirilme şekillerine göre birçok makarna çeşidi bulunmaktadır. Makarnanın bu kadar geniş bir yelpazeye sahip olmasının altında temel besin kaynağı olması yatar. Her makarna farklı bir yönteme dayalı olarak üretilse de temelde buğday cinsi benzerlik taşımaktadır.

Durum buğdayının bu noktada önem arz ettiğini belirtmek gerekir. Bu buğday çeşidi makarnanın insanlığa sunulmasını sağlayan buğday tipidir. Durum buğdayı için yüksek protein ve vitamin deposu olduğunu da söyleyebiliriz. Tabii ki günümüzde pek farklı buğday tipleri kullanılarak çeşitli makarnalar üretilebilmektedir. Makarna çeşitleri aynı zamanda kendilerine eşlik eden soslarla da anılmaktadır. Şimdi birlikte İtalya’nın güneyinde doğan ve günümüzde dünyanın tüm mutfaklarında kullanılan makarna türlerini inceleyebiliriz.


Lezzeti ile Dudak Isırtan 15 Makarna Türü

1) Spagetti – Spaghetti

makarna türleri

Spagetti, makarna türleri arasında en çok tercih edilenler arasındadır. Bu kadar tercih edilmesinin ilk sebebi İtalyan ulusal mutfağı ile ün kazanmış olmasıdır. İkinci sebebiyse çok kolay bir şekilde hazırlanmasıdır. Lakin spagettinin bu kadar tercih edilmesini sağlayan en önemli sebep birlikte harmanlandığı soslar olabilir. Sos kullanımı ile spagetti tüketme deneyiminizi doruk noktalara ulaştırabilirsiniz.

Şüphesiz bu soslar arasında ilk akla gelen klasik domates sos olacaktır. İtalyan gastronomi geleneğinde domates soslu spagettinin yerinin büyük olduğunu öncelikle belirtelim. Tabii ki spagetti yalnızca domates sosla değil diğer pek çok sosla harika bir lezzete dönüşebilir. Hemen her ortama uyum sağlayan spagettiyi, parmesan peyniri ve güzel bir kırmızı şarap eşliğinde tüketebilirsiniz.


2) Fettucini – Fettucine

Fettucine

Hayatınızın bir bölümünde, gittiğiniz bir restoranın menüsünde mutlaka fettucini alfredo isimli makarnayla karşılaşmışsınızdır. Makarna türleri arasında fettuciniyi en iyi bütünleyen tarif bu olabilir. Yassı ve uzun makarna türleri arasında yer alan fettucini, İtalyan mutfağının medarı iftiharıdır. Kremanın dolgun ve yoğun lezzeti ile buluştuğunda ise lezzetine diyecek yok. Fettucini hazırlarken krema sosun öncelikli bir konumda olduğunu anlamışsınızdır.

Bu makarnayı damağınıza en uygun şekilde hazırlamak için çeşitli baharatlardan destek alabilirsiniz. Dilerseniz kıvamında bir karabiber ya da biberiye ile fettucini tabağınızı taçlandırabilirsiniz. Aynı şekilde yağsız ızgara tavuk, krema ve taze nane iş birliği ile yemeğinizi hazırlayabilirsiniz. Kremanın yoğunluğunu bastırmaya özen göstererek dilediğiniz tüm baharatlar ile servis edebilirsiniz.


3) Lazanya – Lasagne

makarna türleri

Lazanya, aile ile geçirilen güzel akşam yemeklerinin vazgeçilmez lezzetleri arasındadır. Yapımı bir miktar emek ve çaba gerektirse de tatma deneyiminin üst seviyelerde olduğunu belirtelim. Lazanya genellikle dikdörtgen ve yatay olarak hazırlanan bir makarna türüdür. Kıyma sosu olarak bilinen ragu ile servis edildiğinde ise en ideal kıvamına ulaştığını belirtmemiz gerekiyor. Tabii ki vejetaryenler için ideal tarifleri bulunduğunu da ekleyelim.

Etli bir sos yerine lazanyanın yapraklarını sebzeler ile donatabilirsiniz. Pesto sos ve eritilmiş mozarella peyniri ile bu tarifin de takdiri hak ettiğini söylemek gerekir. Lazanyanın ayırt edici özelliği ise yalnızca fırında istenilen sonucu vermesidir. Pek çok makarna çeşidi hem fırında hem de tencerede pişirilirken; lazanya için ideal sonuç mutlaka fırında aranır.


4) Ravioli

Ravioli

Durum buğdayı ve irmikten hazırlanan hamuru ile ravioli, İtalyan gastronomisinin en önde gelen lezzetlerindendir. İtalyan mantısı olarak da bilinen bu makarnanın, Türk mantısından biraz farklı olduğunu belirtelim. İkisi arasındaki temel fark, şekil ve büyüklük olarak dikkat çeker. Ayrıca ravioli ile Türk mantısının servis edilme şekilleri de birazcık ayrışmakta. İçi dolgulu ve dışı ince hamurdan oluşan ravioli hem et ile hem de sebzelerle hazırlanabilir. Fakat peşin olarak belirtelim, ravioli hazırlamak biraz vaktinizi alacaktır.

Hamurunun ideal dokusunu yakalamaktan tutun da iç dolgusuna kadar her süreci ustalık gerektiren bir ürün. Lakin servis edildiği andan itibaren harikalar yaratmaya da hazır bir lezzet. Ravioli, iç dolgusunda tamamen özgür hareket edebileceğiniz makarna türleri arasında yer alır. İster ıspanak ya da pırasa ile doldurun isterseniz de soslu et tercihi ile. Peynir tercihinizi de ricotta ya da mozarella ile kullanabilirsiniz.


5) Farfalle -Kelebek Makarna

makarna türleri

Pek çok makarna çeşidine karşın Farfalle, Kuzey İtalya’nın lezzetleri arasında göze çarpar. Ayrıca tıpkı spagetti gibi ünü tüm dünyaya yayılmış olan makarnalar arasındadır. Adını İtalyanca kelebek olan ‘farfalle’ kelimesinden almıştır. Türk mutfağında da kelebek makarna olarak sıklıkla sunulmaktadır. Kelebek olarak adlandırılmasının sebebiyse dikdörtgen kıvrımlarının kelebeği andırıyor olmasıdır. Listemizde şimdiye dek sıraladığımız makarna türlerinin aksine eşsiz salataların öznesi konumundadır.
İster tamamen vejetaryen isterseniz de ton balıklı yaptığınız salatalarda tercih edebilirsiniz. Farfalle ile sebze birlikteliğine diyecek yok. Mayonez soslu ton balıklı farfalle, akdeniz yeşillikleri ile bütünleşmiş farfalle tercih edebilecekleriniz arasında. Yüksek protein seviyesi ile güçlü bir besin tercihinde bulunabilirsiniz.


6) Tortellini

tortellini

Tortellini, İtalyan mutfağının yoğunluğu ağır, lezzeti de bir o kadar harika olan makarna türlerindendir. Hamuru özenle incecik hazırlanan tortellini, çeşitli soslar yardımı ile ideal formuna ulaşmaktadır. Tortelliniyi dilediğiniz her türlü peyniri eriterek servis edebilirsiniz. Tabii ki bunun da özel formülleri bulunmakta. Dilerseniz dört peynirli pizzalarda kullanılan peynirleri kullanabilirsiniz.

Dilerseniz de İsviçre Emmenthal peyniri ya da ricotta tercih edebilirsiniz. Ayrıca tortellini ile vejetaryen bir tercihte de bulunabilirsiniz. Mantar ve eritilmiş kaşar peynirinin üzerine biberiye ve kekik serperek servis edebilirsiniz. Tortellini servis ederken her şey tamamen sizin isteklerinize kalmış durumda.


7) Linguini – Linguine

makarna türleri

Linguini, spagetti ile benzerlik taşıyan fakat ona nazaran daha yassı olan bir makarnadır. Günümüzde spagetti, farfalle, ravioli gibi makarnalar kadar popülerliğe sahiptir. Bu durumun temelinde kuşkusuz hemen her makarna sosu ile servis edilebilmesi yatmaktadır. Lakin linguini ile eşsiz bir lezzet deneyimi yaşamak istiyorsanız onu deniz ürünleri ile kullanmalısınız. Hafif krema soslu, kokteyl domatesli ve taze fesleğen ile harikalar yaratan bir lezzete dönüşmektedir.

Vejetaryenler için yeşil fasulye ve pişirilmiş arpacık soğan üzerine dökülmüş Genovese sos ile servis edilebilir. Linguini, spagetti kadar ince fettucini kadar da yassı makarna tercih etmek istemeyenler için aranan makarnadır. Her iki makarna türünün arasında yer alırken aynı zamanda lezzetiyle de dudak ısırtır.


8) Fusilli – Burgu Makarna

burgu makarna

Kirman adını daha önce pek az kişi duymuştur. İtalya’da Fusilli, Türk mutfağında burgu olarak adlandırılan bu makarnanın ilginç bir hikâyesi var. Fusilli, makarna türleri arasında görünümü en ilginç olanlar arasında yer almaktadır. Uzaktan bakıldığında bir vidayı yakından bakıldığında ise özenle yaratılmış bir örüntüyle karşılaşırsınız. Bu örüntü adeta bir yün makinesinin içinden çıkmış ürüne benzer. İsminin hikâyesi de tam olarak buradan gelmektedir.

Yünlere şekil vermeye yarayan ‘fuso’ isimli kirmandan almaktadır. Hikâyesinin ötesinde fusillinin nasıl bir lezzet sunduğuna gelelim. Fusilliyi dilediğiniz hemen her sos ile servis edebilirsiniz. Dilerseniz sebze karışımları ile dilerseniz de et sosları ile. Dikkatli olmanız gereken nokta ise fusilli ile çok yoğun tat arayışına girmemek olacaktır. Kullanacağınız sosların yoğunluk seviyesini özenle hazırlamanız gerektiğini belirtelim. Salata fusilli, kremalı mantarlı fusilli ya da klasik domates fesleğen soslu fusilli servis edebilirsiniz.


9) Orecchiette – Küçük Kulak Makarna

makarna türleri

Orecchiette, küçük birer kulağa benzediği için adını İtalyanca aynı kelimeden alır. Spagetti, fusilli, ravioli ya da lazanya kadar popüler olmasa da eşsiz yemeklere özne olur. Orecchiette’nin öncelikle deniz ürünlerinin vazgeçilmez taşıyıcısı olduğunu belirtelim. Aynı şekilde bazı sebzeler ile bütünleştiğinde amiral gemisi haline gelir. Bir diğer özelliği ise ev koşullarında yapılabilen bir makarna olmasıdır. Gerekli ölçütleri kullandığınız takdirde kolaylıkla orecchiette elde edebilirsiniz.

Peki en iyi Orecchiette servisi nasıl elde edilir? Brokoli ile karides ya da kalamar gibi deniz ürünleri bu makarnanın en güzel çiftleri arasındadır. Aynı şekilde yalnızca karides ve sosla servis edebileceğiniz gibi baharatlı brokoli halinde de servis edebilirsiniz. Hızlı ve aynı oranda lezzetli bir yemek deneyimine ulaşmak isterseniz; rendelenmiş ricotta ve domates soslu orecchiette servis edebilirsiniz.


10) Penne – Kalem Makarna

penne

Makarna türleri arasında en fazla servis çeşitliliğine sahip olan penne makarna olabilir. Hemen her sos ile servis edilebildiği gibi aynı zamanda et ve sebzelerle de sunulmaktadır. Bu özelliğiyle penne için çok yönlü ve işlevli bir makarna tanımı yapabiliriz. Kalem ucunu andıran yapısı sebebiyle kalem makarna olarak adlandırılması da şaşırtıcı değildir. Tıpkı fusillinin kıvrımlı yapısında olduğu gibi penne de boşluklu yapısı sayesinde sosları emer. Böylece üzerinde kullanılan soslar eşsiz bir tat ve tat deneyimi yaratır.

Penne için uygun bir tarif vermek biraz anlamsız olur çünkü dilediğiniz her malzeme ile sunabilirsiniz. Fakat penneyi penne yapan nedir derseniz, hiç düşünmeden pesto sos ve domates sos diyebiliriz. Fesleğenin dolgun lezzeti ile buluştuğunda yanına ne konursa konsun lezzetinden taviz vermez. Aynısı domates ve eritilmiş peynir servisi içinde geçerlidir. İtalya sınırlarını aşıp dünyaya mal olan bu lezzeti siz de dilediğiniz şekilde değerlendirebilirsiniz.


11) Pipe Rigate – Mantı Makarna

makarna türleri

Mantı hemen her ulusal mutfakta çeşitli şekillerde kendisini gösterebiliyor. Kimisinde içi boş, kimisinde ise dolu olarak mantı çeşitleri bulmak mümkündür. İtalyan mutfağında Pipe Rigate de mantıyı temsil ediyor diyebiliriz. Hem fırınlanarak hem de arzu edilen sos ile servis edilebilen bir makarnadır. Pipe Rigate servis ederken kıymalı sosları da tercih edebilirsiniz, aynı şekilde sebzeli servisleri de. Delikli yapısı ile sosları hakimiyeti altına alır ve eşsiz bir lezzet deneyimi sunar.

Sosun kalitesine göre pipe rigatenin de kalitesinin arttığını söylemek mümkündür. Yoğurtlu soslar, pesto sos, domates sos gibi pek çok ile servis edilebilmektedir. Biraz da damak tadınızın neyi arzuladığı bu noktada önem arz ediyor. Yüksek proteinli ve kaliteli buğday yapısı ile mutfakların vazgeçilmez lezzetleri arasında göze çarpıyor. Siz de kolaylıkla kısa sürede Pipe Rigate hazırlayabilirsiniz.


12) Chitarra – Gitar Makarna

Chitarra

Chitarra, henüz İtalya sınırları dışına tamamen çıkabilmiş bir lezzet değil ne yazık ki. Hâlâ ulusal özelliklerini koruyan makarna türleri arasında yer alıyor desek doğru olur. Chitarra, fusilli gibi kendine özgü ve hayattan beslenen bir hikâyeye sahiptir. Adını İtalyanca gitardan almasının sebebi de tam olarak bundan ötürüdür.

Arpı andıran bir alet sayesinde oluşması sebebiyle bu isime layık görülmüştür. Dokusu ve şekli itibarı ile spagetti familyasından olduğunu da ekleyelim. Uzun ve ince bir yapıya sahiptir. Chitarra ile rengarenk salatalar hazırlayabilirsiniz. Ayrıca çeşitli soslar ile harmanlayarak servis etme fırsatına da sahipsiniz.


13) Gigli – Sebzeli Fırfır Makarna

makarna türleri

Gigli, İtalyan makarna türleri arasında en renkli yapıya sahip olanlar arasındadır. Adeta bir süs eşyası ve oyuncak görünümüne sahiptir. Aynı şekilde hazırlanan salatalarda ve soslu servislerde fark yaratan makarnalar sınıfındadır. Hikâyesi Toskana ve Floransa’ya kadar uzanmaktadır. Bu bölgede çok sık ve zengin olarak yetişen zambak çiçeğinden adını almaktadır. Zambak kıvrımlarını andırıyor olsa ki adını ona vermişler.

Gigli yani sebzeli fırfır makarnanın bir o kadar da besleyici olduğunu belirtelim. İçerisinde her makarnada olduğundan fazla bir protein yüküne sahiptir. Aynı şekilde çeşitli vitaminlerin de yüksek seviyelerine ev sahipliği yapar. Demir ve çinko kaynağı olarak da dikkat çeker. Gigli, Uzakdoğu’da ‘Nyokki’ olarak da bilinmektedir. Benzeri bir şekilde üretildiği için ülke sınırlarını aşan bir makarna türüdür.


14) Trofie

trofie

Trofie, Güney İtalya’da doğan ve üretilen makarnaların aksine Kuzey İtalya temsilcileri arasındadır. Trofie’nin oldukça ilgi çekici bir tarihi ve yapısı vardır. Tamamen şekilli bir makarna olmak yerine daha şekilsiz ve orantısız bir yapısı bulunmaktadır. Genel olarak konik bir yapıda olduğunu söylesek yanılmayız.

Hikâyesi ise oldukça eski tarihlere dayanmaktadır. İtalya’nın kuzeyinde bulunan kasabalar ve bazı balıkçı köylerinde doğduğu sanılmaktadır. Bugüne gelene dek pek çok farklı yöntem ile hazırlanıp servis edilmiştir. İlk olarak klasik buğday ve kestane unu ile üretilen makarna, sonraları patates ile üretilmeye başlanır. İlk kökeni itibarı ile Antik Yunan’a kadar dayanmaktadır. Yapılışı zahmetli, tat deneyimi de bir o kadar lezzetli makarna türleri arasında kendisine yer edinmiştir.


15) Strozzapreti – Rahip Boğan Makarnası

Strozzapreti

Strozzapreti, adından da anlaşılacağı üzere merak ve korku uyandıran bir makarna. Lezzeti kadar hikâyesi de dillere destan. Orta Çağ ve sonrası İtalya ile ilgili fikir sahibi olmayı sağlayan makarna türleri arasında yer alır. Rahiplerin durmak bilmez aç gözlülüğüne ve tüketim alışkanlıklarına vurgu yapan bir makarnadır. Bu anlamıyla politik bir maziye sahiptir de denilebilir. Strozzapreti hakkında çeşitli varyasyonlarda hikâyelere rastlamak mümkündür. Bunlardan birisi doymak bilmeyen rahiplerin, bu makarnaya düşkünlüğü ile ilişkilidir.

Bu makarnayı o kadar doya doya yerler ki sürekli boğulurlar. Bir diğeri ise rahiplerin kasaba ahalisini sürekli ziyaret etmesi üzerinedir. Rahipler her gün bir aileyi ziyaret eder ve akşamı onlarla birlikte geçirir. Kasabalılar bu durumdan o kadar bunalır ki artık rahipleri boğacak şekillerde makarnalar üretirler. Strozzapreti de bu makarnalar arasındadır. Görüldüğü üzere Strozzapreti’nin oldukça merak kamçılayan bir geçmişi bulunmakta.

This post is also available in: English Français Español Deutsch

Kategoriler: Yaşam

Yorumlar (0) Yorum Yap

/