Kaliteli uyku, b�y�k d�?�nmek ve anlaml? sohbetler, kendilerini “mutlu” olarak nitelendiren insanlar?n hayatlar?nda bulunan ortak par�alard?r.

Mutlulu?un s?rr? nedir? Bu ki?iden ki?iye g�re de?i?ebilir. Ancak mutlu insanlar?n farkl? al??kanl?klar? oldu?unu ve berbat bir hayat? olanlardan farkl? d�?�nd�klerini biliyoruz. ?yi haber, e?er o mutlu insanlardan biri olmaya �al???yorsan?z, istedi?iniz duygular?n i�ten geldi?ini ve baz? basit al??kanl?klar edinerek i�inizden gelen k�t� duygular? tam tersine �evirebilece?inizi kabul edin.

??te mutlu insanlar?n yapt??? ve yapmad??? ?eyler�

1) An?n tad?n? �?kar?rlar.

“G�lleri koklamak i�in durmak” ya da “hayat?n k���k ?eyleri” gibi kli?eler ger�ekten mutlulu?a neden olur mu? Evet.

Ara?t?rmac?lar, bunu “tad?n? �?karmak” olarak nitelendiriyor; bu da i�inde bulundu?unuz ana odaklanmakla ilgili. Hayat?ndan en �ok memnun olanlar, �oklu g�revlerle u?ra?mak ve ge�mi?teki, gelecekteki ya da bug�n �evrelerindeki olumsuzlu?a odaklanmak yerine hayat?n g�zelli?ine ve hayattaki k���k, muhte?em ?eylerin tad?n? �?karmak i�in duruyorlar.

2) Her g�n meditasyon yaparlar.

Meditasyon, sakinlik ve fark?ndal?k hissetmek i�in en etkili yollardan biridir ve bu da, akl?m?zdaki t�m endi?eleri ve kayg?lar? i?gal ederek beynimizin ihtiyac? olan molay? vermesini sa?lar. En iyisi? Her g�n sadece birka� dakika s�recek. Ba?lang?� olarak, Calm, Stop, Breathe&Think, Insight Timer gibi uygulamalar? indirebilirsiniz.

3) Kin tutmazlar.

Mutluluk s�z konusu oldu?unda, affetme ve unutma �ok gereklidir. Kin tutmak, �fkeye, k?zg?nl??a, ac?ya ve mutlulu?a engel olan di?er olumsuz duygulara ba?l? kalman?z anlam?na gelir. Bu duygular? b?rakt???n?zda, olumsuzluklardan kendinizi kurtar?rs?n?z, b�ylece olumlu duygular?n girmesi i�in daha fazla yer a�?l?r.

4) Ba?kalar? i�in para harcarlar.

Harvard Busibess School’da pazrlama do�enti ve Happy Money: Ak?ll? Harcama Bilimi kitab?n?n yazar? Michael Norton, “Ara?t?rmalar?m?zda, ba?kalar?na para vermenin insanlar? daha mutlu ettinini g�sterdik.” diyor. “Bunun sebeplerinden biri, sosyal ba?lant?lar yarat?yor olmas?. Kendinize ait bir adada, b�y�k bir eviniz ve araban?z varsa, mutlu olamazs?n?z ��nk� mutlu olmak i�in insanlara ihtiyac?m?z var. Fakat birilerine bir katk?da bulunarak o ki?i ile bir ba?lant? ve bir ileti?im kurars?n?z ve b�yle ?eyler mutlu olmak i�in �nemlidir.”

Ger�ek dostluklar, yat?r?m gerektirir. Bu yat?r?m her zaman para anlam?nda de?ildir ancak �ok zaman gerektirir. Ger�ekten mutlu insanlar, ili?kileri i�in zaman(ve para) harcarlar: Giftology kitab? ve hediye uzman? John Ruhlin bu konuda yazm??t?r.

5) Me?gul olurlar, ama acele etmezler.

Ara?t?rmalar “acele” duygusunun stres ve mutlulu?a neden oldu?unu g�steriyor. Ayn? zamanda, insanlar yeterince me?gul olarak mutlu olma konusunda m�cadele ediyorlar. Buna kar??n, ba?ka ara?t?rmalar da g�steriyor ki, sa?l?kl? bir i?-ya?am dengesinin sa?lanmas? gerekti?ini g�steriyor ��nk� s?k?nt?, sonras?nda daha �ok s?k?nt?ya yol a�abilir.

Kendinize a??r? y�kleniyorsan?z ve �ok da??n?ksan?z, giri?imci Derek Sivers’?n sitesinde bulunan bu kural? dikkate al?n: “Bir ?ey yap?p yapmayaca??n?za karar verirken, “Vay be! Bu inan?lmaz olur! Kesinlikle! Hah evet! –sonra da “Hay?r.” deyin.�

6) Kendilerini do?ru insanlarla �evrelerler.

Mutluluk bula??c?d?r. Bu, mutlu ve destekleyici insanlarla kendinizi �evreledi?inizde �zg�ven kazanabilir, yarat?c?l???n?z? art?rabilir ve genel olarak daha �ok e?lenirsiniz. Yelpazenin di?er ucunda, s�rekli olumsuz d�?�nen insanlarla tak?ld???n?zda, onlar?n kendine ac?ma partisinin bir �yesi olursunuz -bu da �ok yorucudur ve hi� e?lenceli olmaz.

7) Gereksiz ?eyleri kafaya takmazlar.

Mutlu insanlar, enerjilerini ve �abalar?n? sadece ger�ekten �nemli olan ve kontrolleri alt?nda olan ?eylere odaklar. Unutmay?n, kontrol edemedi?iniz ?eylerle u?ra?mak, zaman? bo?a harcamakt?r ve peri?an olan tarafa do?ru daha fazla e?ilmenize neden olur. Ba?ka bir deyi?le, “kendi haline b?rakma” sanat?nda ustala??n.

8) Ba?kalar?n?n ba?ar?lar?n? kutlarlar.

Hem zengin bir sosyal hayata hem de sa?l?kl? ili?kilere sahip olman?n mutluluk i�in �nemli bir bile?en olmas? bir s?r de?il. Ancak mutlu insanlar, �evrelerindeki ki?ilerin ba?ar?s?n? kutlamay? da i�eren “aktif ve yap?c?” yan?tlamayla ili?kilerini besler ve geli?tirirler.

Martin Seligman’?n Floursih adl? kitab?nda a�?klad??? gibi: “�nem verdi?imiz insanlar bize bir zafer, galibiyet ve daha az �nemli iyi ?eyleri bize anlat?rlar. Bunlara yan?t verme ?eklimiz, ili?kiyi kurar ya da y?kar. Yan?t vermenin d�rt yolu vard?r, bunlardan sadece biri ili?kiyi kurmaya yard?mc? olur.”

9) Herkese sayg?l? ve nazik davran?rlar.

Nazik olmak, mutluluk gibi, bula??c?d?r. Bunun i�in bir isim bile var: “ahlaki tav?r”. California-Los Angeles �niversitesi’ndeki ara?t?rmac?lar ve Birle?ik Krall?k’taki Cambridge ve Plymouth �niversiteleri taraf?ndan yap?lan ara?t?rma, nazik davran??lara tan?k olmak i�imizi ?s?tt???n? ve bulan?k hissettirdi?ini s�yl�yor.

Cambridge �niversitesi’nin �nde gelen ara?t?rmac?lar?ndan Simone Schnall, “Nazik bir tav?r hissetti?inizde, yaln?zca daha iyi bir insan olmaz, ayn? zamanda ba?kalar?na da yard?m etmi? olursunuz. ?lk f?rsatta, kendiniz de yap?yorsunuz.”

10) ?yimser olurlar.

D�r�st olal?m: K�t� ?eyler hepimizin ba??na gelir, gezegendeki en mutlu ve en iyimser insanlar?n bile. Mesele ?u ki, onlar ?ikayet etmiyor, s?zlanm?yor ve k�t�mserli?in kendini ger�ekle?tiren bir kehanet olmas?na izin vermezler. Sorunlar?n ��z�mlerine odaklanarak ve neye minnettar olduklar?na kafa yorarak iyimser kal?rlar.

11) ?li?kiler konusunda proaktiftirler.

Kan?tlar, �o?u ili?kinin (�zellikle evliliklerin) zamanla azald???n? g�stermektedir. Ama mutlu insanlar, sevdiklerini kontrol ederek, aktif ve yap?c? dinleyiciler olarak ve ileti?im kurarken narsist davranmayarak ili?kilerini s�rd�rmeye �al???rlar.

12) Yeterince uyurlar.

Muhtemelen bunu milyonlarca kez duymu?sunuzdur. Ancak kaliteli bir uyku, kesinlikle gereklidir. Tazelenmeye ihtiyac?n?z varsa, uyku eksikli?i, sa?l???n?z?, verimlili?inizi ve stresle ba? edebilme becerinizi olumsuz bir ?ekilde etkileyebilir. ?yi bir gece dinlenmesi ya?ayam?yorsan?z, do?al ???ktan yararlanarak, yatmadan �nce parlak ???klardan ka�?narak, egzersiz yaparak, yatmadan hemen �nce alkoll� bir ?eyler t�ketmekten ve bir ?eyler yemekten ka�?narak bir uyku program?na uyarak ba?lay?n.

13) Do?ada zaman ge�irirler.

Do?a, sakinle?tirici bir etkiye sahiptir ve yava?lamam?z?, derin nefes almay? ve ?u ana odaklanmay? hat?rlat?r. Utah �niversitesi’nden ara?t?rmac? David Strayer, “?nsanlar, Thoreau’dan John Muir’e kadar pek �ok yazar?n do?as?ndaki derin deneyimleri son 100 y?ld?r tart???yorlar.” diyor. “?imdi, beyinde ve v�cuttaki de?i?iklikler g�r�l�yor ve bunlar da, do?ayla etkile?im halinde oldu?umuz zaman zihinsel ve fiziksel a�?dan daha sa?l?kl? oldu?umuzu g�steriyor.” Basit�e s�ylemek gerekirse, bir parkta gezinip zaman ge�irin, sahile gidin veya y�r�y�? yap?n.

14) Sorunlar?, bir meydan okuma gibi g�r�rler.

Mutlu insanlar i� diyaloglar?n? de?i?tirdiler, b�ylece bir sorun oldu?unda, bunu bir meydan okuma ve hayatlar?n? geli?tirmek i�in yeni bir f?rsat olarak g�rd�ler. Asl?nda, sadece devam etmeli ve “sorun” kelimesini tamamen akl?n?zdan �?karmal?s?n?z.

15) Kendilerini �d�llendirirler.

“Mutluluk Projesi” yazar? Gretchen Rubin, “‘Hediye’, bencilce ve anlams?z gelebilir ama �yle de?il, iyi al??kanl?klar olu?turmak bunalt?c? olabilir, hediyeler �nemli olabilir.” diyor.

“Kendimizi �d�llendirdi?imizde, enerji dolu, bak?ml? ve memnun hissederiz. Bu da kendi kendimize yetebilme yetimizi geli?tirir ve kendi kendine yetebilmek, sa?l?kl? al??kanl?klar?m?z? s�rd�rmemize yard?mc? olur.”

16) Minnettarl?klar?n? dile getirirler.

California-Davis �niversitesi’nde yap?lan ara?t?rmalar, minnettarl?klar? g�nl�k olarak dile getirme davran??lar?n?n ruhsal durumlar?n? ve enerjilerini geli?tirdi?ini ve kayg? d�zeyini �nemli �l��de azaltt???n? g�stermektedir. Bu, b�y�k olas?l?kla d�?�k kortizol seviyelerinden kaynaklanmaktad?r. Her sabah, minnettar oldu?unuz ?eyleri bir deftere yaz?n ve ara s?ra sevdiklerinize ve i? arkada?lar?n?za “te?ekk�rler” deyin.

17) B�y�k d�?�n�rler.

En mutlu bireyler, b�y�k hayaller kurar ve bunlar? ula??labilir hedeflere d�n�?t�rebilmek i�in �ok �al???rlar. Kendilerini adam?? ve disiplin alt?na alm??lard?r ve �nceliklerini bilirler: “Hay?r” demeyi bilirler, sa?l?klar?na dikkat ederler, konfor alanlar?ndan �?kar ve bazen her ?eye ba?tan ba?lamak gerekebilece?ini bilirler.

18) Yaln?z vakit ge�irirler.

?li?kiler, baz?lar?n?n mutlulu?u i�in �nem ta??rken hepimizin, kendimize yeti?ebilmemiz i�in bazen yaln?z kalmas? gerekir. Yaln?z vakit ge�irmek, endi?elerinizi ve kayg?lar?n?z? gidermeye, neye minnettarl?k duydu?unuzu hat?rlamak ve hayallerinizi ve isteklerinizi takip etmek i�in yeniden bir ?ans verir. Sabahlar?, herkes uyanmadan, kendinizle ba? ba?a kalabilirsiniz.

19) Mazeret bulmazlar.

Birini, ba?ar?s?zl?klar?ndan dolay? su�lamak �ok kolayd?r. Sorun ?u ki bu, ba?ar?s?zl?klar? a?man?za yard?mc? olmaz. Mutlu insanlar, hatalar?n?n sorumlulu?unu al?r ve bu ba?ar?s?zl?klar? hayatlar?n? daha iyi bir hale getirmek i�in bir f?rsat olarak kullan?rlar.

20) Geli?im odakl?d?rlar.

Ki?ilik s�z konusu olunca, insanlar ikiye ayr?l?r: sabit fikirli olanlar ve geli?im odakl? olanlar. Sabit fikirli olanlar, sizin oldu?unuz ki?i oldu?unuza ve bu konuda yap?lacak ba?ka hi�bir ?ey olmad???na inan?rlar. Bu bir problem, ��nk� b�y�melerini ve de?i?melerini engeller.

Geli?im odakl? insanlar ise az bir �abayla geli?ebileceklerine inan?rlar ve bu da onlar? mutlu eder ��nk� zorluklarla ba?a �?kmak ve bunlar? a?mak i�in uygundurlar.

21) Maddi ?eylere de?il, deneyimlere para harcarlar.

Bir�ok ara?t?rma g�steriyor ki insanlar, maddi ?eyler yerine deneyimleri sat?n al?nca daha mutlu oluyor ��nk�, deneyimler zamanla geli?ir ve insanlar bu deneyimleri daha s?k tekrarlar; deneyimler e?sizdir ve sosyal etkile?imi de i�erir.

Ayr?ca, materyalizm olumsuz etkilere neden olabilir. Sonja Lyubomirsky, “Mutluluk Efsaneleri” adl? kitab?nda ?�yle diyor: “Bir s�r� ara?t?rma, materyalizmin mutlulu?u t�ketti?iniz, ili?kilerimizdeki memnuniyeti tehdit etti?ini, �evreye zarar verdi?ini, bizi daha az sevimli hissettirdi?ini ve ba?kalar?na daha az katk?da bulunma oran?m?z? azaltt???n? g�steriyor.”

22) Sabah rutinleri vard?r.

Sabah rit�elleri yat??t?r?c?d?r ve g�n�n�z�n ilerleyi?i i�in bir zemin haz?rlar. Meditasyon, y�r�y�?, ilham verici bir kitap okuma, minnettar olduklar?n? yazma, sa?l?kl? bir kahvalt? ya da e-postalar? kontrol etme gibi bir sabah rutini olu?turmak ve bu rutine sad?k kalmak olduk�a �nemlidir.

23) Kendilerine iyi bakarlar.

V�cut ve zihin birbirine ba?l? oldu?u i�in, fiziksel olarak kendinize bakmazsan?z, zihinsel ve duygusal olarak da bunun ac?s?n? �ekersiniz. Her gece kaliteli bir uyku �ekerek, dengeli beslenerek, d�zenli egzersiz yaparak ve stresi azaltmak ve hafifletmek i�in sa?l?kl? yollar bularak ba?lay?n.

24) Karakterlerinin g��l� y�nlerini kullan?rlar.

Ara?t?rmalar, ki?inin ay?rt edici ve g��l� karakteristik y�nlerini, hayat?nda daha fazla kullanmas?n?n daha mutlu ve tatmin olmu? hissettirdi?ini g�steriyor. Shawn Actor’?n Mutluluk Avantaj? adl? kitab?nda s�yledi?i gibi: “577 g�n�ll�, g��l� karakteristik y�nlerini belirleyip bunu bir ?ekilde kullanmaya te?vik edildiklerinde �ok daha mutlu ve �ok daha az depresif bir duruma geldiler. Deney bittikten sonra bile mutluluk seviyeleri alt? ay boyunca y�kselmeye devam etti. Yani �al??malar, bu ay?rt edici g��l� y�nlerinizi g�nl�k hayatta ne kadar kullan?rsan?z o kadar mutlu olaca??n?z? g�steriyor.”

25) Derin, anlaml? konu?malar yaparlar.

Mutlu insanlar k���k konu?malar? atlar ve derin konu?malar yaparlar. Asl?nda bu, ara?t?rma taraf?ndan desteklenmektedir. Christopher Peterson, ?yi Ya?am?n Aray??? kitab?nda, ?unlar? yazd?: “Birincisi, mutlu kat?l?mc?lar ba?kalar? ile konu?mak i�in daha fazla zaman harcad?, mutlulu?un toplumsal temeli g�z �n�ne al?nd???nda bu, ?a??rt?c? olmayan bir sonu� oldu. ?kincisi, k���k konu?man?n kapsam?n?n, mutluluk ile olumsuz bir ili?ki oldu?u ortaya �?kt?. Ve ���nc�s�, as?l konu?man?n kapsam?n?n mutlulukla pozitif bir ili?ki i�inde oldu?u g�r�ld�, bu y�zden mutlu insanlar sosyal olarak ba?kalar?yla etkile?im i�indeydi ve bu etkile?im, as?l meseleyi a�?kl?yor.”

Sonu� olarak;

e?er daha mutlu olmak istiyorsan?z, (d�r�st olmak gerekirse, kim istemez?) yukar?daki al??kanl?klar? edinerek ba?lay?n. Bunu keyifli bir deneyim haline getirmek i�in, �nce bir tanesini yapmaya al???n ve sonra bir sonrakine ge�in. Ne kadar muhte?em hissedece?inize ?a??racaks?n?z!