Ses ve M�zik

??itme organ?n?n duyabildi?i titre?ime ses denir. ??te �ses� dedi?imiz ?ey bu. E?er biyoloji veya fizik ile ilgilenmiyorsan?z, bu tan?m size pek bir ?ey ifade etmemi? olabilir. Ancak insano?lu bu titre?imler sayesinde �yle bir ?ey icat etti ki bilimden sanata, end�striden psikolojiye t�m alanlar?n vazge�ilmez bir par�as? oldu. Kendi tan?m? daha s?? olsa da sayesinde icat edilen m�zik ne kadar muazzam de?il mi?

M�zik� Duygu, d�?�nce ve imgeleri tek sesli ya da �ok sesli olarak anlatma sanat?. Bu tan?m daha anlaml?, daha evrensel ve hisli de?il mi ? Sesleri kullanarak, ortaya �?kan muazzam bir sanatt?r m�zik. Tabi Mozart�a g�re durum biraz farkl?. Mozart, tam aksini iddia ediyor ve onun notalarda de?il, notalar?n aras?ndaki sessizlikte oldu?unu s�yl�yor. Bu tan?m, m�zi?i icat eden sesi inkar gibi g�r�nse de asl?nda tam olarak �yle de?il. Biz bu konuyu harika anlat?m?yla Bar?? �zcan�a b?rak?yoruz ve bu icad?n bilin�alt?na ve bu sayede pazarlamaya etkisine de?inmek istiyoruz.

Gereksiz G�r�len Bir ?cat

Hepimiz Charlie Chaplin�i biliriz. Sessiz sinema d�neminin efsane oyuncusudur. O d�nemde, sinemalar?n sesten yoksun olmas? nedeniyle filmlerdeki duygular, d�?�nceler ve g�r�nt�ler ses olmadan, sadece g�rsel olarak anlat?l?yordu. Ta ki Edison�un icad?na kadar. Edison, 1900�l� y?llar?n ba??nda, g�r�nt�yle sesi birle?tirdi?i icad?n? tan?t?rken aynen ?�yle s�ylemi?: �Sesli filmin �ok ba?ar?l? olaca??n? d�?�nm�yorum. ?zleyiciler, hareketli g�r�nt�leri �yle izlemeye al??m?? durumdalar. Dolay?s?yla g�r�nt�ye sesin eklenmesi, ilgilerini �ekmeyecektir. Tamam, k?sa s�reli bir yenilik getirdi?imiz ka�?n?lmaz, ancak film hayranlar? bir s�re sonra sessizlik ya da filme e?lik eden orkestra m�zi?i i�in hayk?rmaya ba?layacakt?r. Bu projeyle zaman?m?z? harcad???m?z?n biz de fark?nday?z.� Ve sonra olanlar? hepimiz biliyoruz. D�nemin efsane oyuncusu bile �Hepiniz sa�mal?yorsunuz. Tanr? a?k?na, bir akt�r�n ya da aktrisin konu?malar?n? duymay? kim ister ki ?� diye reddetti?i icat sayesinde, sinema end�strisi paha bi�ilemez de?erlere ula?t? ve hatta ses dal?nda Oscar �d�lleri bile da??t?l?yor.

Edison�un icad? sayesinde, �nceleri duygu ve d�?�nceleri anlatmaya yarayan m�zik, art?k tam anlam?yla imgeleri de anlatmaya ba?lad?. Duygu, d�?�nce ve imgeler m�zi?in dokunu?uyla, insan �zerinde bamba?ka etkiler yaratt?. ?nsan �zerinde b�ylesi etkiye sahip bir sanat?n, pazarlama ileti?iminde kullan?lmamas? ka�?n?lmazd? elbette.

Sesin ve M�zi?in Reklamlarda Kullan?lmas?

D�nyan?n ilk reklam filmi ABD�de, 6 Kas?m 1941 y?l?nda yay?nland?. New York�ta kurulmu? olan bir saat ve m�cevher ?irketi olan Bulavo taraf?ndan verilen bu reklam, NBC kanal?nda yay?nlanan bir beyzbol ma�?n?n devre aras?nda, 10 saniye s�reyle yay?nland? ve o zamanki maliyeti 9 dolard?.

�rkiye�nin ilk reklam filmi ise 1972 y?l?nda Meysu taraf?ndan, TRT Ankara televizyonunda yay?nland?. Reklamda herkes birbirine �T�rkiye�de ne i�ilir� diye soruyor. Tabi ki Meysu�

M�zi?in, reklam filminde kullan?m?na dair ilk �rnek olarak kabul edilen �al??ma ise bir otomobil firmas?na aittir. Johnny Mark�?n �My Merry Oldsmobile� m�zi?i, otomobil firmalar? i�in k�lt haline gelmi? ve o d�nemde otomobil mar?? olarak kabul g�rm�?t�r. 1941 y?l?nda Pepsi-Cola �Hits the Spot�, radyolarda �al?nan ilk reklam m�zi?i olmu?tur. Reklamlarda s�z ve m�zi?in, yani ?ark?n?n yerli kullan?m?na en iyi �rnek; Eti�nin �Bisk�vi denince akla hemen onun ad? gelir�, �lker�in ise �Ak?ama babac???m unutma �lker getir� reklam m�zikleri g�sterilebilir.

Sesin Reklamlarda Kullan?lmas?ndan �r�nde Kullan?lmas?na

?nsanlar?n, seslere ve m�ziklere kar?? duyarl?l???n?n ve haf?zada yaratt??? etkinin daha da iyi anla??lmas?yla beraber markalar, ses ve m�zikleri sadece reklam yay?nlar?nda kullanmakla kalmam??, bunlar? bizzat kendi �r�nlerine uygulamaya ba?lam??lard?r. Sesin, �r�nlerdeki etkisi ve insanlar taraf?ndan alg?lanmas? �zerine verilebilecek en iyi �rnek; IBM�in 6750 ad?yla �retti?i daktilodur. Bu daktilo, tamamen sessiz �al???yordu. Firma bunu b�y�k bir proje olarak �retmi?ti ancak t�keticiler �sessiz� daktiloyu hi� be?enmediler ��nk� insanlar �al???p �al??mad???na emin olamam??lard?. Bunun �zerine IBM, daktiloya elektronik bir ses eklemek zorunda kalm??t?. Peki, ?ntel�e ne dersiniz? �retmi? oldu?u �r�n�n fark edilmesi i�in ekleyebilece?i hi�bir ses yoktu ancak bug�n ?ntel deyince, hepimizin zihninde markan?n o me?hur sesi duyulur de?il mi? Peki, Nokia�n?n sesini duyumsuyor musunuz? D�nemin lider markas? Nokia�y? y�kselten unsurlardan birisi de muhakkak �sesiydi�.

Bug�n markalar, ses unsurunu di?er rakiplerinden farkl?la?mak i�in kullan?yorlar. M?s?r gevre?i markas? Kellogg�s, �r�n�ne �zel �?t?rt? sesi yakalamak i�in onlarca test ger�ekle?tirmi?tir. Mercedes-Benz�in sadece kap? kapan?? sesi i�in g�revlendirdi?i m�hendisler vard?r. Yine di?er bir�ok araba markas?, seslerini yapay olarak �retmektedir.

M�zi?in t�keticilerin karar?na olan etkisi ger�ekten inan?lmaz. Bu konuda harika bir �rne?imiz var. Frans?z ve Alman ?araplar?n?n sat?ld??? bir markette, Frans?z m�ziklerinin �al?nd??? g�nlerde sat??lar?n %77�sinin Frans?z ?araplar? oldu?u ve Alman m�ziklerinin �al?nd??? g�nlerde ise %73��n�n Alman ?araplar? oldu?u ortaya �?km??t?r. Deneyin en ilgin� yan? ise m�?terilerin, markette �al?nan m�zik ile ilgili en ufak fikirlerinin olmamas?yd?.

T�m bu �rnekler g�steriyor ki pazarlama ileti?iminde sesin ve m�zi?in etkisini kullanmak, marka imaj? �zerinde e?siz bir etkiye sahiptir. Ses, marka i�in farkl?la?t?ran bir etkidedir. Sesi ve m�zi?i; �r�nlerinizde ve pazarlama ileti?imlerinizde kullanman?z? ?iddetle tavsiye ediyoruz.