ODTÜ
8 Ocak 2021
Aptalca Bir Tavsiye: Başka Biri İçin Çalışırken Asla Zengin Olamayacaksın
Girişimci Scott H. Young kendi girişmcilik deneyimlerinden yola çıkarak bu konudaki görüşlerini anlatıyor. Kendisinden dinliyoruz:
Dokuz sene boyunca tek başıma bir girişimci olarak çalıştım, daha sonra ortaklarım oldu ve bir şirketimiz oldu. O dönemde iyi bir gelir elde ettim. İşim ilginç projeler yapmama, tam zamanlı seyahat etmeme ve istediğim zaman çalışmama izin veriyor.
Birçok kullanıcıya, online platformlarda reklamı yapılan "Evden para kazan!" dolandırıcılığında gördüğünüz fanteziyi yaşıyormuşum gibi düşünün. Tüm bunlara rağmen "Asla başkası için çalışırken zengin olamayacaksınız." şeklindeki tavsiyelerden nefret ediyorum.



Bu internetin bazı köşelerinde görülebilecek, zenginliğe, özgürlüğe ve mutluluğa giden yolda girişimciliği, çalışan olmaya tercih edilebilir gösteren küçük bir söylemdir. Bu tavsiye başkası için çalışmanın enayilik olduğunu ve gerçekten yaşamak için kendi işini kurman gerektiğini söyler.




Bu neden aptalca bir tavsiyedir?

Bu korkunç bir kariyer tavsiyesidir. Beni yanlış anlamayın. Kendi işimi yapmayı çok seviyorum. Ancak girişimciliğin zenginlik ve özgürlüğe giden en iyi yol olduğu fikri bence aptalca. İlk olarak, tavsiye mantıklı değil. Tanıdığım en zengin insanların birçoğu tüm paralarını diğer insanlar için çalışarak kazandı. CEO'lar, doktorlar, mühendisler, muhasebeciler; hepsi başkaları için çalışıyor ve hepsi zengin. Ayrıca, tavsiyenin tam anlamıyla yanlış olduğunu görmezden gelsek bile; girişimcilik servete ulaşmada başkaları için çalışmaktan daha iyi bir yol sunmaz.




Arz ve Talep

Tüm kariyer seçimleri de tıpkı satın alma kararlarında olduğu gibi arz talep mantığıyla ilerler. Bir kariyer seçimi gerçekten çekiciyse yani çok fazla para, az çaba, düşük yetenek vb. şeyler sunuyorsa çok sayıda yeni katılımcı alacaktır. Bu yeni katılımcılar rekabeti arttıracak, getiriyi aşağı çekecek ve iş artık bu kadar çekici olmayacaktır.
Bir saniyeliğine, girişimci olmanın daha az çaba gerektirdiğini ve başlangıç için bir işte çalışmaktan daha az engelle daha fazla para sunduğunu düşünün. Ne olacağını düşünüyorsunuz? Daha fazla insan iş kurmaya başlayacaktır! Bu işletemeler ise rekabete girecekler. Bazıları başarılı olacaktır, bazıları ise başarısız olacaktır. Sonuçta, her yeni girişimciye yapılan ortalama getirinin, artık çok kazançlı hale gelmeyene kadar küçüleceği söylenebilir.



Ekonomistler bu istikrarlı kâr seviyesini, normal iş kârı olarak kazanmamız gerektiğini söyler. Ekonomik kârla, tekel olduğunuzda kazandığınız veya başkalarının size karşı rekabet etmesini engelleyebileceğiniz kar türüyle tezat oluşturuyor.


Neden insanlar aynı miktarı kazanmıyor?

Bazı insanların neden diğerlerinden daha fazla kazandığını açıklayan en az üç aracı faktör vardır:

1. Bazı kariyer tercihleri daha yüksek bir varyansa sahiptir.
Bazı meslekler çok dar olası gelir aralığına sahiptir. Örneğin bir devlet okulunda öğretmen olmak. Diğerlerinin, bir öğretmene göre girişimci olmak için büyük aralıkları, uzun vadeli ihtimalleri vardır.
Bu, girişimciliği değerlendirmeyle ilgili bir sorundur çünkü normal mesleklerden çok daha fazla varyansa sahiptir. Bu, bazı insanların gerçekten zengin olduğunu göreceğiniz anlamına gelir. Bununla birlikte zamanlarının ve yatırımlarının maliyetini saydığınızda, birçok insanın kazancının sıfır veya negatif şekilde sonuçlanmasıdır.



Riskli bir meslek, ortalamanın biraz daha üstünde getiri sağlayabilir. Çünkü insanlar riskten kaçınmaya meyillidirler. Bu da demektir ki insanlar düzenli ve sabit bir geliri, şans eseri zenginliğe ya da yoksulluğa giden yola tercih ederler.


2. Bazı kariyer seçimleri parasal olmayan başka faydalar da sunar.
Bazı kariyerler seksi ve prestijlidir. İş güvenliği ve emeklilik maaşı vardır. Diğerleri, partilerde insanlara ne yaptığınızı söylediğinizde size bakan etkileyici bir bakışı garantiler. Güçlü bir imaj sunar size.
İnsanların kariyerden beklediği tek şey para değildir. Bu nedenle işiniz ne kadar seksi, rahat, prestijli veya güvenli olursa, belirli bir gelir için o kadar çok insan o işi isteyecektir. Bir esnaf, üniversitede öğretim üyesi olan birinden daha çok para kazanabilir. Öğretim üyesi olmak daha zorlu ve meşakatlidir. Ancak prestij sahibi olmak, çoğu insan için daha önemli olduğundan esnaf olmak yerine öğretim üyesi olmayı tercih ederler.




3. Bazı kariyer tercihleri için daha fazla yetenek, bağlantı veya kimlik bilgisi gerekir.
Nihai ayırt edici faktör, girişin önündeki engellerdir. Bazen yetenek nedeniyle engellenir. Karşınıza süper model iyi bir iş çıkabilir, ancak çoğu insan yetenek ve bağlantı eksikliğinden bu işe yönelemez.
Tıp, parasal olmayan nedenlerden dolayı arzu edilen bir iş olmasına ve nispeten güvenli servet sunmasıyla son derece kazançlı bir meslek alanıdır. Ancak tıp fakültesi de son derece zorludur ve çoğu insan bu fakülteler için yeterince zeki değildir. Bazıları ise doktor olmak için yıllarca eğitim almaya katlanamaz.



Bir kez varyansı, parasal olmayan faydaları ve giriş engellerini hesaba kattığınızda, tamamen olmasa da çoğu kariyer seçeneklerinin neden diğerlerinden daha fazla kazanç sağladığını açıklayabilirsiniz.


Bu analiz, girişimcilik için neden bu kadar iyi görünmüyor?

Şimdi yukarıdaki analizimizi yapalım ve bunu girişimciliğe uygulayalım. Kesinlikle büyük bir varyans! Bu, bazı insanların büyük kazanacağı ve bazı insanların ise hiçbir şey kazanamayacağı anlamına gelir. Çoğu insan kendi işinin patronu olmak ister, çünkü kendi işinin olması çekici bir iştir.
Son olarak başlangıçta karşınıza çıkabilecek engeller genel olarak azdır. Bazı endüstrilerde işe başlayabilmenin gerçekten çok yüksek maliyetleri vardır. Ancak bu endüstriler yukarıda bahsettiğim saçma ifadeleri düşünen çoğu insanın adım atacağı endüstriler değillerdir.
Ancak bu tür analizler sadece girişimciler için değil, her meslek için geçerlidir.
Bunlar zengin olmanın imkânsız olduğu anlamına gelmez. Çaba, edinilmiş beceriler, bağlantılar, kimlik bilgileri ve diğer kariyer birikimleri sizi daha ciddi ödüllere ve daha az rekabete sahip nişlere girebileceğiniz alanlara itebilir. Ama kesinlikle başka biri için çalışmaktan kaçınarak zengin olabileceğiniz fikrini ortadan kaldırır.



Bu kariyer seçiminin önemli olmadığı anlamına da gelmez. Bazı kariyerler doğal olarak diğerlerinden daha zor ve daha kısıtlayıcıdır. Bir hademe olmak genellikle bir muhasebeci olmaktan daha az kazandıracaktır. Çünkü bir şeyleri daha ne kadar fazla temizleyebilirsiniz ki insanlar size daha fazla para versin?
Kısacası, yeteneklerinize ve yapabileceklerinize erişir bir kariyer seçin ki tüm potansiyeliniz açığa çıkabilsin. Ayrıca kariyerinizin sizin değerlerinize mesela statü, para, güvenlik vb. uygun olması da önemlidir. Sonuç olarak, yeteneklerinizi deneyimlerinizi, bağlantılarınızı ve diğer kişilerin yapamadığı yönlerinizi geliştirmeye yatırım yapın. Başarılı bir kariyer için en doğru yol budur, gerisi sadece şanstır.


Benim Deneyimlerim

İşletmemin başında olmayı seviyorum. Bence zorlayıcı, ilginç ve harika bir kariyer yolu. Fakat bunun kesinlikle en kolay para kazanılabilecek yol olduğunu düşünmüyorum. Sanki ortalama bir hayat sürüyorum, yarı stabil bir düzende. Bu seviyeye gelene kadar da diğer alanlardaki çalışma şartlarından daha hafif şartlarda çalışmadım. Bu işi kurmak için inanılmaz bir efor sarfettim.



Eğer sizi zorlayacak ve tipik bir mesleğe nazaran farklı varyasyonlarla sizi içine çekecek bir imkân görüyorsanız girişimcilik sizin için daha iyi olabilir. Eğer çok çalışmadan çok para kazanacağınızı söylüyorlarsa birileri sizi kandırıyordur.
2

arrow_upward