Kısa cevap: CLAUDE.md, Anthropic’in geliştirici aracı Claude Code‘un her oturumun başında okuduğu kalıcı bağlam dosyasıdır. 2026 itibarıyla 4 ayrı kapsamı (managed / project / user / local) ve
@path/to/fileile diğer dosyaları içe aktaran imports syntax‘ı destekler. v2.1.59 ile gelen auto memory, Claude’un kendi başınaMEMORY.mdüzerinden bilgi biriktirmesini sağlar; ikisi birlikte projeye iki katmanlı bir hafıza kazandırır. Andrej Karpathy, Kasım 2025 — Ocak 2026 arasında yazılım geliştirme rutininin %80’ini agent-driven coding’e taşıdı ve bunu “yaklaşık 20 yıllık programcılık hayatımdaki en büyük workflow değişimi” olarak tanımladı. Nisan 2026’da yayımladığı idea file gist’i ile CLAUDE.md’yiraw/(kaynaklar),wiki/(LLM’in bakımını yaptığı bilgi tabanı) veCLAUDE.md(schema) üçlüsünden oluşan bir kişisel bilgi mimarisinin omurgası olarak yeniden tanımladı. Bu rehber bu yeniliklerin tamamını ve 2026’da etkin bir CLAUDE.md’nin nasıl yazıldığını ele alıyor.
Yapay zekânın yazılım geliştirmeyle iç içe geçtiği şu dönemde AI’ya neyi nasıl anlattığınız, ondan ne kadar verimli iş alacağınızı belirler. Anthropic resmi belgelerinin Mart 2026 itibarıyla yeni adresine taşınmasıyla (code.claude.com/docs/en/memory) birlikte CLAUDE.md hâlâ Claude Code’un en kritik kavramı olarak konumlanırken, etrafında auto memory, path-scoped rules, imports, subagent memory gibi tamamlayıcı katmanlar oluştu. Karpathy’nin son 6 aydaki paylaşımları ise bu mekanizmayı sıradan bir konfigürasyon dosyasından AI çağında yazılımın merkezi bilgi mimarisine taşıdı.
Andrej Karpathy: Software 2.0’dan Idea File’a
Andrej Karpathy (d. 23 Ekim 1986, Bratislava), modern yapay zekânın en etkili 10 mühendisinden biridir. Stanford’da Fei-Fei Li danışmanlığında bilgisayar bilimleri doktorasını 2016’da tamamladı. Kariyerinin omurgasını üç büyük durak oluşturur: OpenAI’nin kurucu araştırmacılarından (2015-2017) biriydi, sonra Tesla AI Direktörü olarak (2017-2022) Autopilot Vision ekibinin başına geçti, 2023’te kısaca OpenAI’ye döndü ve 2024’te kendi şirketi Eureka Labs‘i kurdu. YouTube kanalında ücretsiz sunduğu “Let’s build GPT from scratch” gibi maraton dersleri 2 milyondan fazla aboneye ulaşmış durumda.
Karpathy’yi yalnızca teknik bir araştırmacı olarak okumak eksik kalır. Aynı zamanda AI’nın yaratıcı dilinin tasarımcısıdır. Software 2.0 (2017) makalesinde, programları artık geliştiricilerin değil, ağırlıkları öğrenen sinir ağlarının “yazdığını” öne sürdü. Bu sezgi 2017’de provokatifti, 2026’da ise sektörün ortak gerçekliği. Vibe coding — yazılımı doğrudan yazmak yerine AI ile sohbet ederek üretmek — Karpathy’nin 2025 başında popülerleştirdiği bir terim. Agentic coding ise Claude Code, Codex CLI, Aider ve Cline gibi bağımsız ajan modelleri ile uzun vadeli görev otomasyonunu anlatır.
En güncel kırılma noktası ise Kasım 2025 — Ocak 2026 arasında yaşandı. Karpathy bu dönemde yazılım rutininin %80’ini manuel kodlamadan agent-driven coding’e taşıdı ve bu geçişi “yaklaşık 20 yıllık programcılık hayatımdaki en büyük workflow değişimi” olarak nitelendirdi. Bu dönüşümün merkezinde Claude Code ve onun belleği olan CLAUDE.md vardı. Nisan 2026’da ise konuyu bir adım daha ileriye götürerek “idea file” konseptini yayımladı: kod paylaşmak yerine fikir paylaşma prensibine dayanan yeni bir kişisel bilgi mimarisi. Karpathy’nin sözleriyle: “You just share the idea, then the other person’s agent customizes & builds it for your specific needs.”
📺 Bu yazının çıkış noktası, Karpathy’nin Y Combinator AI Startup School 2024‘te verdiği “Software Is Changing (Again)” başlıklı keynote konuşmasıdır. Vibe coding ve agentic coding kavramları en derli toplu şekilde bu konuşmada özetlenir.
CLAUDE.md Nedir ve Auto Memory ile Nasıl Bütünleşir?
CLAUDE.md, Claude Code’un her oturum başında okuduğu, sizin yazıp düzenlediğiniz kalıcı talimat dosyasıdır. Anthropic resmi belgelerinde tanım net: “Instructions you write to give Claude persistent context.” 2026 itibarıyla bu mekanizmaya auto memory adında ikinci bir bellek katmanı eklendi. İkisinin paylaşımı şöyledir: CLAUDE.md’yi siz yazarsınız, kuralları ve mimariyi açıklarsınız; auto memory’yi ise Claude kendi başına yazar, geçmiş düzeltmelerinizden ve tercihlerinizden çıkarsadığı içgörüleri biriktirir. Auto memory, Claude Code v2.1.59 ile birlikte geldi ve ~/.claude/projects/<project>/memory/MEMORY.md dosyasında kalıcı kalır. Her sohbet başında MEMORY.md’nin ilk 200 satırı (veya 25KB’lık ilk kısmı) bağlama enjekte edilir.
| Özellik | CLAUDE.md | Auto memory |
|---|---|---|
| Yazan | Siz | Claude |
| İçerik türü | Talimat ve kurallar | Çıkarılmış öğrenmeler ve patternler |
| Kapsam | Proje, kullanıcı veya organizasyon | Worktree başına |
| Yüklenme | Her oturumda tamamen | İlk 200 satır / 25KB her oturumda |
| Asıl kullanım | Kod standardı, mimari, workflow | Build komutları, debug bulguları, tercihler |
CLAUDE.md’nin kendisi de 2026’da daha zengin bir yapıya kavuştu. Dört ayrı kapsam desteklenir: kuruluş genelinde IT/DevOps tarafından dağıtılan managed policy dosyaları (macOS’ta /Library/Application Support/ClaudeCode/CLAUDE.md, Linux’ta /etc/claude-code/CLAUDE.md, Windows’ta C:Program FilesClaudeCodeCLAUDE.md), takıma özgü proje dosyaları (./CLAUDE.md veya ./.claude/CLAUDE.md), kullanıcının tüm projeleri için geçerli user dosyaları (~/.claude/CLAUDE.md) ve sadece o projeye özel kişisel notları tutan ve .gitignore‘a alınan local dosyaları (./CLAUDE.local.md). Daha spesifik olan kapsamlar daha geniş olanları geçersiz kılar.
Yükleme mekaniği yine genişledi. Çalışma dizininden başlayıp filesystem kökene kadar yukarı doğru her dizinde CLAUDE.md ve CLAUDE.local.md dosyaları aranır; bulunan tüm dosyalar bağlama eklenir. Alt dizinlerdeki CLAUDE.md dosyaları ise launch’ta değil, Claude o dizindeki bir dosyayı okuduğunda on-demand yüklenir. --add-dir ile ek dizin eklediğinizde, oradaki CLAUDE.md’lerin de yüklenmesi için CLAUDE_CODE_ADDITIONAL_DIRECTORIES_CLAUDE_MD=1 environment variable’ını set etmek gerekir. Compaction (/compact) sonrası proje-kök CLAUDE.md otomatik yeniden yüklenir; nested dosyalar ise bir sonraki ilgili okumayla birlikte gelir.
2026’nın Yeni Özellikleri: Imports, .claude/rules/, AGENTS.md Interop
CLAUDE.md’nin tek bir dosyada şişmesini önlemek için Anthropic, @path/to/import syntax’ını standartlaştırdı. Bu syntax sayesinde CLAUDE.md başka markdown dosyalarını içeri çekebilir; göreceli ve mutlak yollar desteklenir, maksimum 5 hop derinliğinde rekürsif import yapılabilir. Tipik kullanım:
See @README for project overview and @package.json for available npm commands.
# Additional Instructions
- git workflow @docs/git-instructions.md
- personal preferences @~/.claude/my-project-instructions.md
İkinci büyük yenilik .claude/rules/ klasörü ve onun path-scoped rules özelliğidir. Büyük projelerde her şeyi tek bir CLAUDE.md’ye sıkıştırmak yerine, talimatları konu başına markdown dosyalarına bölebilir, üstüne YAML frontmatter ile sadece belirli dosya yollarında devreye girmesini sağlayabilirsiniz:
---
paths:
- "src/api/**/*.ts"
- "lib/**/*.{ts,tsx}"
---
# API Development Rules
- All API endpoints must include input validation
- Use the standard error response format
- Include OpenAPI documentation comments
Path frontmatter’ı olmayan rules dosyaları her zaman yüklenir; olanlar yalnızca Claude eşleşen dosyalarda çalışırken devreye girer. Bu mekanizma, monorepolarda farklı ekiplerin kendi rule setlerini koruyabilmesi açısından kritik. Ayrıca claudeMdExcludes ayarıyla ata dizinlerdeki CLAUDE.md dosyalarını seçici olarak devre dışı bırakabilirsiniz.
Üçüncü önemli yenilik AGENTS.md interoperability‘sidir. Cursor, Codex, Aider gibi diğer ajan araçları AGENTS.md kullanıyor; Claude Code yine sadece CLAUDE.md okuyor. Çakışmayı çözmenin standart yolu artık şu:
@AGENTS.md
## Claude Code
Use plan mode for changes under `src/billing/`.
Bu şekilde aynı talimat seti tüm ajan araçlarınız tarafından paylaşılır; CLAUDE.md’ye eklediğiniz kısa kısım Claude’a özgü ek davranışları ekler. Slash komut tarafında ise /init taslak üretmeye, /memory mevcut yüklü dosyaları görmeye ve düzenlemeye, InstructionsLoaded hook‘u hangi dosyanın ne zaman yüklendiğini debug etmeye yarar. CLAUDE_CODE_NEW_INIT=1 set ettiğinizde ise /init interaktif çoklu fazlı bir akışa dönüşür: subagent ile depoyu inceler, eksiklikleri size sorar ve dosya yazmadan önce gözden geçirilebilir bir öneri sunar.
Karpathy’nin Idea File Yaklaşımı (Nisan 2026)
Karpathy 3 Nisan 2026’da X’te ve ardından bir GitHub gist’inde “idea file” dediği yeni bir paylaşım formatını önerdi. Klasik open source mantığı kodu paylaşmak üzerine kuruluyken, idea file fikri paylaşır; karşı tarafın ajanı bu fikri kendi ortamına göre yeniden inşa eder. Bu dönüşümün gerekçesi şuydu: 2026’da yeterince güçlü ajan modelleri varken, kodu pikselbazlı kopyalamak yerine niyeti kopyalamak daha verimlidir.
Yaklaşımın somut hâli üç katmanlı bir yapıdır. Birinci katman raw/ klasörüdür; makaleler, yazılar, görüntüler ve datasetler buraya konur. LLM bu klasörü okur ama asla değiştirmez — kaynaklar dokunulmazdır, doğrulanabilir kalır. İkinci katman wiki/ klasörüdür; LLM’in oluşturduğu özet sayfaları, kavram sayfaları ve varlık sayfaları burada yaşar, çapraz referanslarla birbirine bağlanmıştır ve her sorguda yeniden derlenmek yerine kümülatif olarak büyür. Üçüncü katman ise CLAUDE.md dosyasıdır (alternatif olarak AGENTS.md veya OPENCODE.md); bu dosya tüm sistemin şemasını ve nasıl bakım yapılacağını tanımlar.
Sistem üç ana operasyon etrafında işler. Ingest: yeni bir kaynak raw/‘a düştüğünde LLM onu okur ve eş zamanlı olarak 10-15 wiki sayfasını günceller, bir indeks ve aktivite log’u tutar. Query: yapı üzerinden soru sorulur; verilen değerli yanıtlar yeni sayfa olarak dosyalanır, böylece bilgi zamanla katlanır. Lint: periyodik sağlık kontrolü çelişkileri, yetim sayfaları, eksik kavramları ve önerilen incelemeleri ortaya koyar. Karpathy bu yaklaşımı Vannevar Bush’un 1945 tarihli Memex konseptine bağlar; Bush’un çözemediği “kim bakım yapacak?” sorusu LLM’lerle artık çözülmüştür.
Bu mimari, klasik RAG (Retrieval-Augmented Generation) sistemlerinden temel bir noktada ayrılır. RAG her sorguda kaynaklara dönüp sentez yapar; idea file yaklaşımı bilgiyi bir kez derler ve güncel tutar, her seferinde yeniden derlemez. Karpathy’nin sözleriyle: “The knowledge is compiled once and then kept current, not re-derived on every query.” CLAUDE.md bu yapıda generic bir chatbot’u disiplinli bir wiki bakımcısına dönüştüren şema dosyasıdır.
Etkin Bir CLAUDE.md Nasıl Yazılır? (2026 Standartları)
Anthropic’in resmi belgelerinden çıkan dört temel ilke, etkin CLAUDE.md yazımının çekirdeğidir. Boyut: dosya 200 satırın altında tutulmalıdır; daha uzun dosyalar daha fazla bağlam tüketir ve uyma oranını düşürür. Talimatlar büyürse path-scoped rules veya imports ile bölünmelidir. Yapı: markdown başlıkları ve bullet’lar ile gruplanmış talimatlar, dağınık paragraflara göre çok daha takip edilebilir; Claude da bilgiyi bir okuyucu gibi tarar. Spesifiklik: doğrulanabilir, somut talimatlar yazılmalıdır. “Format code properly” yerine “Use 2-space indentation”; “Test your changes” yerine “Run npm test before committing”; “Keep files organized” yerine “API handlers live in src/api/handlers/“. Tutarlılık: çelişen talimatlarda Claude rastgele birini seçer; CLAUDE.md ve nested CLAUDE.md’ler periyodik olarak gözden geçirilip güncellenmelidir.
Ne zaman CLAUDE.md’ye eklemeli? Anthropic’in tavsiyesi açık: “Treat CLAUDE.md as the place you write down what you’d otherwise re-explain.” Yani Claude aynı hatayı ikinci kez yapıyorsa, code review’da yakalanan bir konvansiyon Claude’un da bilmesi gerekenseydi, geçen oturumda yazdığınız aynı düzeltmeyi tekrar yazıyorsanız ya da yeni bir takım arkadaşının üretken olabilmesi için ihtiyaç duyacağı bir bağlamı hatırladıysanız — hepsi CLAUDE.md’lik kayıtlardır. Çok adımlı bir prosedür ya da yalnızca kodun bir köşesinde geçerli olan bir kural ise CLAUDE.md yerine skill veya path-scoped rule olarak konumlandırılmalıdır.
Aşağıdaki şablon, 2026 koşullarında işlevsel bir CLAUDE.md’nin minimum başlangıç noktasıdır. Kendi projeniz için doğrudan kopyalayabilirsiniz:
# Project Name
## What this is
One-paragraph summary of what the project does and why it exists.
## Tech stack
- Language: Python 3.12 / TypeScript 5.4
- Framework: FastAPI / Next.js 15
- DB: PostgreSQL 16
- Tests: pytest + httpx / vitest
## Commands
- Install: `uv sync` / `pnpm install`
- Run dev: `uv run uvicorn app.main:app --reload` / `pnpm dev`
- Test: `uv run pytest -x` / `pnpm test`
- Lint: `uv run ruff check .` / `pnpm lint`
- Typecheck: `uv run mypy app/` / `pnpm typecheck`
## Conventions
- Type hints everywhere
- Public functions: docstrings (Google style)
- Tests live in `tests/` matching `app/` structure
- No global state — pass dependencies explicitly
## Don't
- No emoji in code or commits
- No `print()` for debug — use `logger.debug()`
- No new dependencies without justifying in PR description
- Don't write code comments that just restate what code does
## Common pitfalls
- DB migrations: run `alembic upgrade head` after pulling
- The `vendor/` folder is git-tracked but not editable
- `pytest` requires `.env.test` (copy from `.env.test.example`)
## Architecture in 3 lines
- Request → middleware (auth) → router → service → repository → DB
- Async I/O end-to-end with `asyncpg`
- Background jobs in `app/jobs/` use `arq` (not Celery)
## Imports
@README.md
@docs/architecture.md
@AGENTS.md
Karpathy’nin pratiklerinden çıkan iki ek tavsiye: birincisi “AI is a junior dev with infinite enthusiasm” benzetmesi — AI ajanı her sabah bilgilendirme konuşması bekleyen yetenekli ama hafızasız bir genç geliştiriciye benzer; CLAUDE.md bu konuşmayı yazıya döker. İkincisi de “living memory” ilkesi: dosya bir kez yazılıp unutulan bir README değil, AI’nın yaptığı her yeni hatayla birlikte büyüyen yaşayan bir bellek olmalıdır.
CLAUDE.md vs Cursor Rules vs ChatGPT Custom Instructions
Üç ana AI kodlama aracı, geliştirici bağlamını farklı yöntemlerle saklar. 2026 itibarıyla Claude Code’un CLAUDE.md sistemi en zengin ve hierarşiktir; managed/project/user/local + path-scoped rules + auto memory + imports kombinasyonu sunar. Cursor, .cursor/rules/ klasöründe markdown + YAML frontmatter ile benzer bir yapı sağlar ama kullanıcı seviyesinde paylaşılan bir kapsamı yoktur. ChatGPT Custom Instructions ise OpenAI hesabınıza bağlı, cloud’da saklanan iki düz metin alanından oluşur; proje bağlamını desteklemez.
| Boyut | CLAUDE.md (Claude Code) | Cursor Rules | ChatGPT Custom Instructions |
|---|---|---|---|
| Lokasyon | Repo + kullanıcı + managed (org) | .cursor/rules/*.md |
OpenAI hesabı (cloud) |
| Hiyerarşi | 4 kapsam + nested + auto memory | Sadece proje | Sadece kullanıcı |
| Format | Markdown + YAML frontmatter (rules) | Markdown + YAML frontmatter | Düz metin (2 alan) |
| Imports | @path 5-hop rekürsif |
Sınırlı | Yok |
| Path-scoped rules | ✅ .claude/rules/ + paths glob |
Kısmen | ❌ |
| Auto memory | ✅ v2.1.59+ | ❌ | ❌ |
| AGENTS.md interop | ✅ @AGENTS.md import |
❌ | ❌ |
| Versiyon kontrolü | Evet (Git’e dahil) | Evet (Git’e dahil) | Hayır (cloud-only) |
| Ekip paylaşımı | Evet | Evet | Hayır |
Pratik öneri çıkarımı şudur: aynı projede tüm araçları kullanıyorsanız master kaynak olarak CLAUDE.md’yi yazın, AGENTS.md’yi ondan import edin, Cursor için .cursor/rules/ içine birebir kopyalayın. ChatGPT Custom Instructions’a yalnızca kişisel tercihlerinizi koyun (örneğin “Türkçe konuş, kod yorumları İngilizce”) — proje detayları oraya gitmez çünkü hesabınızdaki tüm projeler için uygulanır.
Türk Geliştiriciler için Pratik Tavsiyeler
Türkçe geliştirici çevresinde CLAUDE.md kullanımı 2025 sonundan itibaren hızla yayıldı. Insider, Trendyol, Hepsiburada, Getir gibi şirketlerin GitHub’a açtığı yan projelerde örneklerine düzenli olarak rastlanıyor. Bu projelerden çıkan ortak kural dil tutarlılığıdır: kod yorumları, hata mesajları ve docstring’ler İngilizce olmalı; kullanıcı dokümantasyonu Türkçe yazılabilir; PR açıklamaları çift dilli yapılır. Tek satırla CLAUDE.md’ye eklenir: “Code comments, docstrings, error messages: English. Documentation in docs/: Turkish. PR descriptions: bilingual.”
Türk projelerinde sıkça karşılaşılan ikinci konu encoding ve locale‘dir. UTF-8 (BOM’suz) dosya kodlaması, utf8mb4_unicode_ci veritabanı collation’ı ve locale-sensitive sıralama testlerinde explicit tr_TR.UTF-8 belirtmek standart pratiktir. Klasik “i / İ / ı / I” tuzağı bu küçük not olmadan AI tarafından sürekli kötü sonuçlar üretir. Üçüncü kritik bölüm mevzuat ve yerel iş kurallarıdır: KVKK uyumu için TC kimlik numaralarının log’lanmaması, e-fatura’nın eFatura.NS namespace’inde tutulması, TL fiyat formatlamanın f"{amount:,.2f} ₺" standardına uyması — hepsi AI’nın kendi başına bilemeyeceği yerel kurallardır.
Son tavsiye CLAUDE.md’yi takım olarak versiyonlamaktır. Dosyayı main branch’te tutun ve her PR’da review edin. Bir geliştiricinin eklediği kural, ekibin tamamı için anında geçerli olur; çünkü AI her zaman en güncel kuralları okur. Bu, Türkiye’deki yazılım ekiplerinde son aylarda hızla yayılan “AI ile birlikte teknik standartların codified hale gelmesi” alışkanlığının temelidir.
CLAUDE.md Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
CLAUDE.md ile auto memory aynı şey mi?
Hayır. CLAUDE.md sizin yazdığınız, kuralları ve mimariyi açıklayan dosyadır. Auto memory ise Claude’un kendi başına ~/.claude/projects/<project>/memory/MEMORY.md üzerinde tuttuğu, geçmiş düzeltmelerinizden çıkarsadığı tercihlerinizdir. İkisi birlikte yüklenir, biri diğerinin yerini almaz. Auto memory v2.1.59+ Claude Code sürümünde mevcuttur.
~/.claude/CLAUDE.md ile ./CLAUDE.md çakışırsa ne olur?
İkisi de yüklenir, içerikler birleştirilir. Doğrudan çakışan bir kural varsa proje seviyesi (./CLAUDE.md) öncelik kazanır çünkü daha spesifiktir. Bu yüzden kullanıcı seviyesini “her projede istediğim şeyler” için, proje seviyesini “bu projeye özgü kurallar” için kullanın.
@path imports nasıl çalışır?
@README.md veya @~/.claude/preferences.md gibi yazdığınızda Claude o dosyayı bağlama ekler. Hem göreceli hem mutlak yollar desteklenir. Maksimum 5 hop derinlik, yani import edilen dosya başka import içerebilir, o da bir başka import içerebilir; ama 6. seviyeye inilemez. İlk seferde external import’lar onay diyaloğu gösterir; reddederseniz dialog bir daha çıkmaz.
.claude/rules/ ile CLAUDE.md arasındaki fark nedir?
CLAUDE.md her zaman yüklenir; .claude/rules/ altındaki dosyalar paths frontmatter’ı varsa yalnızca eşleşen dosya işlendiğinde yüklenir. Büyük projelerde rules klasörü, kuralları konu/dizin başına bölerek bağlam tüketimini düşürür. Path-scoped olmayan rules dosyaları CLAUDE.md ile aynı önceliği taşır.
Skills, plugins ve subagents CLAUDE.md ile nasıl ilişkilenir?
Skills, daha karmaşık ve ihtiyaç anında çağrılan modüllerdir; her sohbette yüklenmez. Plugins ise MCP server’ları, slash komutları ve skill paketlerini bir arada toplayan dağıtılabilir birimlerdir. Subagents kendi auto memory’lerini tutabilir (enable-persistent-memory). CLAUDE.md tüm bu sistemlerin temel bağlam katmanı olarak konumlanır; spesifik göreve özel akışlar skills’e taşınır.
Karpathy’nin “idea file” konsepti CLAUDE.md’yi yeniden tanımlamış mı?
Doğrudan değil; ama kapsamını genişletmiştir. Klasik CLAUDE.md kuralları ve komutları tutar. Karpathy’nin Nisan 2026 önerisinde CLAUDE.md, ek olarak raw/ (kaynaklar) ve wiki/ (LLM’in derlediği bilgi) klasörlerini yöneten schema dosyası rolünü üstlenir. Bu, CLAUDE.md’yi tek başına bir komut listesinden bilgi yönetim sisteminin merkezine taşır.
Karpathy nereden takip edilir?
Karpathy’yi takip edeceğiniz dört ana kanal var: YouTube (@AndrejKarpathy) maraton dersleri için, X / Twitter (@karpathy) günlük gözlemler için, GitHub (github.com/karpathy) nanogpt, nanochat, makemore, micrograd, llm.c gibi açık kaynak projeleri için ve Eureka Labs (eurekalabs.ai) AI eğitim platformu duyuruları için temel kaynaklardır. Idea file gist’ine doğrudan gist.github.com/karpathy/442a6bf555914893e9891c11519de94f adresinden erişilebilir.
Sonuç: CLAUDE.md, AI Çağında Yazılımın Yeni Belleği
CLAUDE.md, basit görünen ama yazılım geliştirmenin doğasını yeniden şekillendiren bir konvansiyondur. 2026 itibarıyla artık tek bir dosya değil, dört kapsam, imports, path-scoped rules, auto memory ve idea file mimarisini kapsayan bir sistem. Karpathy’nin işaret ettiği gibi: yazılımın yeni para birimi yalnızca kod değil, AI’ya verdiğiniz bağlamdır. Bu bağlamı kalıcı, sürekli güncellenen ve takım tarafından paylaşılan bir formda tutmak, modern yazılım ekiplerinin yeni baz konfigürasyonu hâline geldi.
Pratik plan basittir. İlk gün açık olan herhangi bir projenizde Claude Code başlatın, /init komutunu (mümkünse CLAUDE_CODE_NEW_INIT=1 ile) çalıştırın. İkinci gün üretilen taslağı bu rehberdeki şablona göre düzenleyin. İlk hafta boyunca AI’nın yaptığı her hatayı, çözmeden önce CLAUDE.md’ye bir satır olarak ekleyin. İkinci hafta ekibinizle paylaşıp PR review sürecine dahil edin. Bir ay sonra dosya 200 satıra yaklaşmışsa .claude/rules/ ile bölün ve @path imports kullanmaya başlayın. Üç ay sonra Karpathy’nin idea file mimarisinde olduğu gibi raw/ + wiki/ katmanlarını da düşünebilirsiniz.
Önerimiz net: CLAUDE.md’yi README.md ile aynı seviyede ciddiye alın. Bir aydır CLAUDE.md’ye eklediğiniz her satır, AI’nın bir aydır yapmadığı her hatadır. Bu yatırımın bileşik faiz etkisi vardır ve haftalar geçtikçe getirisi katlanarak büyür.
Kaynakça
- Anthropic. Claude Code Documentation — How Claude remembers your project. https://code.claude.com/docs/en/memory (erişim: 2026-05-01)
- Anthropic. Claude Code: Skills, Plugins, Hooks, Subagents documentation. https://code.claude.com/docs/en
- Karpathy, Andrej. Idea file — GitHub gist, Nisan 2026. https://gist.github.com/karpathy/442a6bf555914893e9891c11519de94f
- Karpathy, Andrej. X (Twitter) paylaşımları, @karpathy — 3 Nisan 2026 idea file tweet’i ve takip eden tartışmalar.
- Karpathy, Andrej. Software Is Changing (Again) — keynote, Y Combinator AI Startup School, 2024. YouTube: https://www.youtube.com/watch?v=LCEmiRjPEtQ
- Karpathy, Andrej. Software 2.0. Medium, Kasım 2017. https://karpathy.medium.com/software-2-0-a64152b37c35
- Karpathy, Andrej. github.com/karpathy — nanogpt, nanochat, makemore, micrograd, llm.c depolarındaki CLAUDE.md ve AGENTS.md örnekleri.
- Antigravity Codes. Karpathy’s LLM Wiki: The Complete Guide to His Idea File. https://antigravity.codes/blog/karpathy-llm-wiki-idea-file
- MCP Directory. Claude Code Best Practices: A Developer’s Guide (2026). https://mcp.directory/blog/claude-code-best-practices
İlgili içerikler: Alfa Kuşağı Nedir? 2026 Rehberi · 60 İş Fikri 2026: AI Çağına Uygun Liste · Görüntülü Konuşma Uygulamaları 2026 · Günlük Plan Nasıl Yapılır?
