Vah?i ya?am, d�nya genelinde ka�ak avc?l?ktan habitatlar?n?n kaybolmas?na kadar bir�ok tehditle kar?? kar??ya. Bunlarla birlikte bir de K�resel Is?nma, stres alt?ndaki ekosistemleri daha da istikrars?zla?t?rmaya y�nelik b�y�k bir tehdit. 
Sebep oldu?umuz b�y�k kay?plar? g�rmeye, kendimizi su�lamaya ve harekete ge�mek i�in �abalamaya al??t?k. Bu duygular? bir yanda koruyal?m, bir yandan da bu listede �ok s�z edilmeyen ancak soylar? b�y�k tehlikede olan hayvanlara bakal?m istedik. (Bitkileri de unutmamak laz?m!)

K�resel Is?nmadan Dolay? Soyu Tehlikede Olanlar

Right Whales
Right Whales i�in do?ru �eviriyi ne yaz?k ki bulamad?m. Ancak ara?t?r?rken �z�c� bir hikayeyle kar??la?t?m. Bir rivayete g�re, “Right” demesinin nedeni, avc?lar?n avlanmak i�in en uygun g�rd�?� t�r olmas?ndan kaynaklan?yormu?.
Y�kselen okyanus s?cakl?klar?, bu canl?lar?n yiyeceklerinin olduk�a azalmas?na hatta yok olmas?na neden olmu?tur. �yle ki, Right Whaleler �iftle?me mevsimleri i�in bile bir araya gelemiyor hale gelmi?lerdi
As?l korkun� istatik i�in haz?rsan?z ba?l?yoruz: Sadece ve sadece 350 Kuzey Right Whale hala hayatta. 
Caretta Carettalar

Y�kselen s?cakl?klar, Caretta Carettalar?n yuvalama ko?ullar?nda ciddi farkl?l?klar yaratt? ve cinsiyet oranlar?nda farkl?l?klara neden oldu. 
Bug�n, Caretta Carettalar?n %90′? di?i. 

Penguenler

Eriyen buzullardan dolay? Kutup Penguenleri 1960’lardan beri yok olma tehlikesi ya??yorlar. �yle ki, o zamandan bu zamana penguen n�fusu %60 azald?. 
Kutup Ay?lar?
Yine eriyen buzullardan dolay? kutup ay?lar?n?n avlanabilmek i�in �ok daha az alanlar? kald?. Ac? bir istatistik: ?imdiki kutup ay?lar?, 30 y?l �nceki kutup ay?lar?ndan %10 daha zay?flar.

Ka�ak Avlanmadan Dolay? Soyu Tehlikede Olanlar

Filler
1930’larda yakla??k 10 milyon Afrika Fili vard?. ?imdikilerin say?s? ise 1930’lardaki say?n?n neredeyse ve sadece %1’i. Ve bu fillerin 10 milyon olan say?s? yaln?zca 1981 ve 1989 aras?nda yar?ya indi. 
Gergedanlar
Baz? b�lgelerde, haftada 2 ila 3 gergedan, boynuzlar? i�in �ld�r�l�yor. Bu boynuzlar kara borsada t?bbi ama�larla al?m sat?ma maruz kal?yor. Ayr?ca gergedanlar?n boynuzlar?, alt?ndan tam 5 kat daha de?erli olarak i?lem g�r�yor. Bir canl?n?n hayat? i�in �l��lebilecek bir para olmasa da.

Kaplanlar
Sadece bir y�zy?l i�erisinde ka�ak avlanma, vah?i kaplanlar?n say?s?n? %97 azaltt?. Vah?i do?ada art?k yaln?zca 3200 kaplan bulunuyor.

Ya?am Alanlar?n?n Yok Edilmesinden Dolay? Soyu Tehlikede Olanlar

Orangutanlar
Palm Ya?? elde etmek i�in Endonezya’ya giri? yap?lmas? orangutanlar?n say?s?n? tehlikeli ?ekilde d�?�rd�. Y�z y?l i�erisinde orangutanlar?n %80’ini kaybettik. 
Palm Ya?? hakk?nda detayl? bilgi isteyenleri buraya alabiliriz.

Pandalar

Pandalar?n ya?am alanlar?n?n �o?u insan faaliyetlerine yer a�mak amac?yla yok edildi. ?nsan?n geli?imiyle birlikte bu alanlar?n geri kalanlar? da tehlike alt?nda. Vah?i do?ada ise art?k yaln?zca 1600 panda kald?. 
Amur Leoparlar?
�ok b�y�k ya?am alan? kay?plar? ve insanlarla ya?ad?klar? m�cadeleler sebebiyle art?k vah?i do?ada yaln?zca 25 ila 35 aras?nda amur leopar? hayatta. Soylar? ciddi tehlike alt?nda.

Ne Yapabiliriz? 

Hayvanlar? ka�ak avc?l?ktan korumak i�in: WWF
K�resel Is?nmayla m�cadele etmek i�in: Greenpeace
Sizin �nerebilece?iniz organizasyonlar ve �al??ma gruplar? varsa l�tfen yorumlarda belirtiniz!
Kaynak: voices.nationalgeographic.com