Bir Değişim Aracı : PARA

Nebi UYSAL

Nebi UYSAL

Celal Bayar University - Public Finance - TBD - AİESEC

2 Ekim 2018


“Paranın tüm kötülüklerin kökeni olduğunu düşünüyorsun. Peki, paranın kökeninin ne olduğunu hiç düşündün mü?”

Bir önceki yazımda günlük yaşantında sürekli duyduğun, kullandığın ancak açıklayamadığın, anlamını ve kökenini bilmediğin kelimelerden bahsetmiştim. Bu yazımda da yine öyle bir kelime hakkında konuşacağım.

Bu öyle bir kelime ki 5 bin yıldır insanoğlunun tek amacı onu elde etmek. Yaşamsal faaliyetlerinin büyük bir kısmını o olmadan gerçekleştiremez sin. Bu günlerde, özellikle şehir hayatında, onun eksikliğinde karnını doyuramaz belki de ulaşım bile sağlayamazsın. Onun için çalışıyoruz, vakit ve emek harcıyoruz. Eğitim öğretimini bile ilerde onu elde etmek için gördüğün hayatının adeta odak noktası olan en önemli şeyin ne olduğunu, neden var olduğunu, hiç düşündün mü? Dünyada herkesin hedefi hem aşkın hem savaşın tendonu PARA.

Türk Dil Kurumu’ nun açıklamasına göre para şu anlama gelir : Devletçe bastırılan, üzerinde değeri yazılı kağıt veya metalden ödeme aracı, nakit.

Para dediğimiz araç ilk kullanılmaya başlandığında bugünküne hiç benzemiyordu, hatta yoktu. İnsanlar yüz binlerce yıl boyunca besin ve diğer günlük ihtiyaçları için deniz kabuğu ve değerli maden vererek takas yolunu kullandı. Bir para biriminin ilk defa kullanılması ise bugünkü Irak topraklarında Şekelle başladı. Şekel ilk para birimiydi ancak bugün devletlerin kullandığı para birimleriyle aynı anlamda değildir. Şekel belli bir değerli maden karşılığı belli bir arpa ağırlığını temsil ediyordu. Yüzyıllar içinde şekel bugün bildiğimiz para kuruna dönüştü. İngiltere parasına da benzer bir sebepten Pound denildi ama aslında bir Pound ağırlığında gümüşe bedeldi. Antik Yunanlılar ve Romalılar çeşitli madenlerden metal paralar kullandı. İlk banknotlar ise 7. yüzyılda Çin de basıldı. Kağıt banknot fikrinin batıya gelmesi ise yaklaşık 1000 yıl sonra, İsveç in Stockholms Banco’ su ile oldu.


“Para henüz kimseyi mutlu edememiştir. Ne kadar paran varsa o kadar fazlasını istersin bir boşluğu dolduracağı yerde, yenisini yaratır.”

Para, bir ülkenin ekonomisinde temel ögelerden biridir. Para olmasa alışveriş yapamaz ve takas yapmak zorunda kalırdın yani malları veya hizmetleri değiş tokuş ederdin. Jest ve mimikler yerine aynı dili kullanarak yapılan iletişimler ne kadar kolaysa, para da her takasın zorluk çıkarmadan, karmaşıklaşmadan kolayca yapılmasını sağlayan bir araçtır.

Bana soracak olursan bence para sadece bir araç değildir. Paranın bir değişim aracı olmak kadar iki farklı görevi daha vardır : İlk olarak bir hesap birimidir yani malların ve hizmetlerin fiyatlandırıldığı, değer biçmemize yarayan bir kriterdir. İkincisi ise, değer deposudur yani zaman içinde değer kaybetmez. Tabi ki de günümüz kağıt paralarının bunu yerine getirip getirmediği ayrı bir konu.

Yorumlar (0) Yorum Yap

/