gündemsel konuları özetliyorum
13 Temmuz 2020
Akılalmaz İddia: Wayfair Adındaki Alışveriş Sitesi Bazı Ürünler Üzerinden İnsan Ticareti mi Yapıyor?
ABD'de başlayan ve bugün Türkiye gündemine de giren iddia sosyal medyayı ayağa kaldırdı. #Wayfair ile ilgili iddialar kan donduran cinsten.
Onedio ekibi birçok farklı kaynaktan komplo teorilerini inceliyor ve tarafsız şekilde konuyu ele alıyor.

Öncelikle konudan kısaca bahsedelim.

Geçtiğimiz günlerde Reddit’te PrincessPeach1987 adlı bir kullanıcı, online alışveriş sitesi olan Wayfair’de fahiş fiyatlara satılan ve garip isimlere sahip ürünlerin insan kaçakçılığı için bir paravan olarak kullanılıp kullanılmadığını sordu.
Kullanıcının bahsettiği fahiş fiyatlı ürünlere Neriah, Yaritza, Alyvia ve Samiyah gibi kadın isimleri verilmişti ve satış fiyatları ise 12 bin dolardan başlıyordu.
Ürünlerin aşırı pahalı olması oldukça dikkat çekici ancak asıl enteresan nokta ürünlere verilen isimlerin veri tabanında kayıtlı olan kayıp çocuklara işaret etmesiydi.


Bu teorinin bir benzerini de Facebook'ta yapılan şu paylaşımda görüyorsunuz. Pahalı dolaplar, garip isimler...

Jonathon Mobley tarafından paylaşılan gönderide yine fahiş fiyatlı ürünlere dikkat çekilerek bunların çocuk istismarı ve insan kaçakçılığına paravan olarak kullanıldığı iddia ediliyor.
Mobley, olayı fark eder etmez polislerle irtibata geçtiğini ve onların da durumdan haberdar olduğundan bahsediyor. Görmüş olduğunuz bu iki paylaşımın ardından işler kızışıyor.
Wayfair’in internet sitesinde insan kaçakçılığı için kanıt olarak sunulan görsellerdeki SKU (stok kodu) numaralarının Rusya menşeili arama motoru Yandex'te aratılınca çıkan sonuçların çocuk pornografisiyle alakalı görseller olduğu söyleniyor.


Sean adlı bir Türk Twitter kullanıcısı, bu iddiayı şöyle aktarıyor:

Konu, burada bahsedildiği şekliyle oldukça tüyler ürpertici. Gerçekliğini sorgularken insanı ciddi anlamda şüpheye düşürüyor ve teorinin dayanağı mantığa da yattığı için kafanızda hemen "Acaba?" sorusu beliriveriyor.


Gelelim, bu iddianın diğer cephesine...

Öncelikle belirtelim, bu kan donduran iddiaya teyit sitesi Snopes'ta, Mashable'da ve Leadstories'te yer verildi ve doğruluğuna dair geçerli bir kanıtın olmadığı, ayrıca geçerli bir temele dayanmadığı belirtildi.
Bu iddianın reddedildiği ilk etapta söylenen kısım şu: Yandex’te "src usa" ile birlikte aranan 7-24 arası numaralar çocuk ve genç kız görsellerine yönlendirebiliyor ancak bunlar belirli bir kişiyi temsil etmiyor ve pornografi içermiyor.
(Buradaki görsel Leadstories'te verilen ve Yandex araması için denenmiş olan rastgele sayılardan oluşan görseldir.)


İkinci etapta, ürünlere adlarının verildiği söylenen kayıp kızlar var.

Bahsi geçen kızlardan biri olan Samiyah Mumin sosyal medya hesabından canlı yayın açarak, iddia edildiği gibi ne kayıp ne de hamile olduğunu ve kimsenin hayatıyla böyle oynanmaması gerektiğini söyledi.
Alyvia isimli ürünle bağdaştırılan bir diğer kayıp kız vakası Alyvia Navarro ise 2013 yılında, kaybolduktan kısa bir süre sonra ölü olarak bulunmuş ve dosyası kapatılmış. Merak edenler için haberin linkini şuraya bırakalım.
Bu arada şu notu da düşelim; iddia üzerine Wayfair’in yaptığı açıklamada endüstriyel sınıf ürünlerin fiyatlarının normal olarak yüksek olduğu, diğer yüksek fiyatlı ürünlerin bazılarının ise sistemsel bir hata kaynaklı olduğu için düzeltileceği söylenmiş.
Ayrıca iddiaların gerçekliği yansıtmadığı da belirtilmiş. Şu anda bahsi geçen pek çok ürüne görseller silindiği için ulaşılamıyor.


Samiyah Mumin'e ait videoyu görmek isteyenler için 👇


Bu komplo teorisiyle ilgili biraz kafa patlattığınızda aklınıza ister istemez bazı sorular geliyor: Her şey bu kadar basit mi yani?

Eğer doğruysa çocukların isimlerini aleni şekilde ürünlere vermeleri ne derece mantıklı ya da bu kadar göz önünde olan bir sitede herhangi bir kod adı kullanılmayacak kadar tedbirsiz olunabilir mi? Yani biz rastgele bir mobilyanın adını arama motoruna yazsak, önümüze çıkan görsellerdeki ilk çocuğu cidden herkesin kolayca erişim sağlayacağı bir siteden 15 bin dolara satın mı alabiliyoruz?


İnsan kaçakçılığının ve çocuk istismarının varlığı tartışılmaz, bunun ne büyük bir sorun teşkil ettiği konusunda hepimiz hemfikiriz.

Lakin ismi ve fiyatı kolayca değiştirilebilecek ürünler üzerinden Wayfair'de insan ticareti yapıldığını %100 söylemek mümkün değil. Elimizde bunu reddetmek veya kabul etmek için yeterli delilimiz maalesef yok.
Markayı itibarsızlaştırmak için dışarıdan yapılan bir saldırı olması, ABD'de yaklaşan seçimler sebebiyle birilerinin adının karalanmaya çalışılması, çocuk isimlerinin daha fazla tıklanma alacağı için verilmiş olması veya canı sıkılan insanların oluşturduğu enteresan bir kurgu olduğu ihtimallerini göz ardı edemeyiz.
Tabii, şunu da hatırlamakta fayda var: "Bir şeyi saklamanın en iyi yolu, onu herkesin görebileceği yere koymaktır."
0

arrow_upward