B�t�n d�nya korona vir�s salg?n? nedeniyle gerek zorunlu karantina gerek sosyal mesafelendirme kapsam?nda evlere �ekilerek vir�s�n yay?lmas?na engel olmaya �al???yor. Tabi t�m bunlar?n yan?nda bir g�z�m�z kula??m?z da o g�zel haberi bekliyor, a??n?n bir an �nce bulunmas?n?.

B�t�n g�n haberleri okuyup sadece bekliyoruz a??y? ABD mi bulacak, �in mi bulacak diye. ?imdi e?ri oturup do?ru konu?mam?z gerek. Hi�birimizin korona vir�se kar?? a??n?n bizim �lkemiz taraf?ndan bulunabilece?i konusunda maalesef umudu yok. ?yi de yak?n ge�mi?te a?? ihra� edebilen bir konumdayken ne oldu da a?? konusunda ba?ka �lkelerin pazar? olduk?

Tarihteki ilk a?? uygulamalar? M� 6. Y�z y?l?n?n sonlar?na kadar dayand??? tahmin edilir. Uygur T�rkleri ve �in�in Sung Hanedanl??? d�neminde yaz?lm?? baz? t?p kitaplar?nda a??n?n ilk �i�ek hastal??? i�in uyguland??? yaz?lmaktad?r. �i�ek hastal??? ge�iren hastalardan al?nan yara kabuklar? ceviz kabu?unda kurutularak, toz haline getirilir, bu toz hasta olmayanlara burundan verilerek hastal??? hafif atlatmalar? sa?lan?rm??. Bu ilkel a??lama tekni?ine �VAR?OLASYON� denilmektedir. Y?llar i�inde T�rkler Asya�dan Anadolu�ya g�� etti?inde de bu a??lama tekni?ini de yanlar?nda getirerek Anadolu’da kullanmaya devam etmi?lerdir.

1700’l� y?llar?n ba??nda Osmanl?’da �i�ek hastal??? i�in variolasyon tekni?iyle a?? yap?ld??? bilinmektedir. Hatta d�nemin ?ngiliz B�y�k El�isinin e?i Lady Montagu �lkesine yazd??? bir mektupta burada �i�ek hastal???na kar?? a?? yap?ld???n? ve bu y�ntemin hastal??? hafif atlatarak, bir kez daha yakalan?lmad???n? ifade etmektedir. Bu mektup a??lmayla ilgili en eski belge olarak kabul edilmektedir. ?ki �ocu?unu da a??lat?p, �lkesine d�nd�?�nde a??lama olay?n? ?ngilizlere tan?tm??t?r.

Avrupa’da ise a?? ile ilgili bulu?lar 19 yy. sonlar?na do?ru ya?anm??t?r. 1885 y?l?nda Louis Pasteur’un buldu?u kuduz a??s?yla insanl?k ikinci kez a?? ile tan??m??t?r. Sultan II. Abd�lhamit d�neminde Askeri T?p Mektebinden bir Osmanl? heyeti (d�hiliye klini?i ?efi Mirliva Alexander Zoeros ba?kanl???nda, Dr H�seyin Remzi ve Veteriner H�seyin H�sn� beyler) Pasteur’un yan?na e?itime g�nderilirler. E?itimi tamamlayan heyet 6 ay sonra yan?nda a??n?n �retilebilmesi i�in kuduz mikrobunun enjekte edildi?i kemik ili?iyle geri gelip, yakla??k 3 y?l sonra da kuduz a??s?n?n seri �retimine ge�ilir.

1893 y?l?nda Askeri T?p Mektebi’nin bah�esine Bakteriyolojihane kurulur ve difteri (1892), s???r vebas? (1897), k?z?l serumlar?n?n (1903) yan?nda tifo (1911), kolera, dizanteri ve veba a??lar? (1913) gibi a??lar haz?rlan?p, uygulan?r.

Tif�s a??s? 1914 y?l?nda 1. D�nya Sava?? s?ras?nda insan kan?ndan ilk kez Dr. Tevfik Salim ve Dr. Re?at R?za taraf?ndan olu?turulup, Hamdi Suat Bey taraf?ndan geli?tirilmi?tir. A?? Kurtulu? Sava??’nda kullan?lmakla beraber �nemli bir yere sahiptir. Ordu i�inde hastal???n yay?lmas?n? engelleyerek, sava??n kazan?lmas?nda �nemli bir etkisi olmu?tur.

1938 y?l?nda meydana gelen kolera salg?n? i�in �in’e a?? konusunda yard?m edilir. 1950 y?l?nda enstit�n�n i�inde yer alan ?nflueanza (grip) laboratuar? D�nya Sa?l?k �rg�t� taraf?ndan uluslararas? grip merkezi olarak kabul edilir ve grip a??s? i�in �al??malara ba?lan?r. O y?llarda tetanos, difteri gibi bir�ok hastal?k i�in kom?u �lkelere a?? ihracat? da yap?lmaktad?r.