Özet. 10.000 saat kuralı, çıktığı araştırmanın içinde yer almıyor. K. Anders Ericsson, Ralf Krampe ve Clemens Tesch-Romer’in 1993 tarihli keman çalışmasında en iyi öğrenciler 18 yaşına kadar ortalama 7.410 saat bireysel pratik biriktirmişti; iyi öğrencilerde bu rakam 5.301, geleceğin müzik öğretmenlerinde ise 3.420 saatti. “10.000”, en iyi grubun ortalamasının 20 yaş civarında ulaştığı yaklaşık düzeydi: bir eşik değil, bir grup ortalaması. Ericsson ve bir ortak yazarı daha sonra araştırmanın “sihirli bir sayıya dair hiçbir kanıt” bulmadığını yazdı. O tarihten bu yana yapılan daha büyük çalışmalar daha yararlı. 88 çalışmayı kapsayan bir meta-analiz, bilinçli pratiğin performans farklarının genelde yaklaşık %14’ünü açıkladığını buldu; bu rakam 2018 tarihli bir düzeltme notundan geliyor. Çoğu yazının hala tekrarladığı “oyunlarda %26, mesleklerde %1’in altında” seti güncelliğini yitirdi. Pratik, görevin öngörülebilir olduğu yerde en çok (varyansın %23’ü), öngörülemez olduğu yerde en az (%6) açıklayıcı. Ders “daha az pratik yapın” değil. Ders şu: saatler zayıf bir vekil göstergedir ve önemli olan her saatin nasıl tasarlandığıdır. Aşağıda: orijinal çalışmanın neyi ölçtüğü, düzeltilmiş rakamlar, saatlerin beceriyi ne zaman öngördüğü ve kendi pratiğinizin kalitesi için bir denetim.
10.000 saat kuralı nereden çıktı?
Kuralın iki ebeveyni var ve bunlardan yalnızca biri bilim insanı.
Bilimsel ebeveyn, Ericsson ve meslektaşlarının Berlin’deki Max Planck İnsan Gelişimi Enstitüsü’nde hazırladığı ve 1993’te Psychological Review’da yayımlanan makale. Batı Berlin Müzik Akademisi’ndeki profesörler, uluslararası solist kariyeri potansiyeli taşıyan keman öğrencilerini aday gösterdi; aday gösterilen 14 kişiden 10’u “en iyi kemancılar” olarak çalışmaya katıldı. Aynı bölümden 10 “iyi kemancı” cinsiyet ve yaş bakımından eşleştirildi; 10 kişi daha, kabul standartları daha düşük olan müzik eğitimi bölümünden geldi. Berlin Filarmoni ve Radyo Senfoni Orkestrası’ndan 10 orta yaşlı kemancıyla da görüşüldü. Her kemancı, yıl yıl haftada kaç saat tek başına pratik yaptığını tahmin etti; öğrenciler ayrıca bir hafta boyunca günlük tuttu.
Popüler ebeveyn ise Malcolm Gladwell’in 2008 tarihli Outliers kitabı. Kitap bir bölümünü “10.000 saat kuralı”na ayırdı ve ana kanıt olarak Ericsson’un makalesini gösterdi. Ericsson ve Kyle Harwell, 2019’da Frontiers in Psychology’de yayımlanan bir makalede Gladwell’in on bin saati “gerçek uzmanlığın sihirli sayısı” olarak nitelendirdiğini aktarıyor ve ardından bu fikri doğrudan reddediyor. Araştırmalarının uluslararası düzeyde performans için uzun bir eğitim döneminin gerekli olduğunu gösterdiğini, ancak “sihirli bir sayıya dair hiçbir kanıt” bulunmadığını yazdılar. Yeniden anlatımlara nadiren giren iki noktayı da eklediler. Birincisi, Gladwell bilinçli pratik (deliberate practice) terimini hiç kullanmadı; onun örnekleri halka açık performansları ve işi de pratik olarak sayıyordu. İkincisi, Ericsson’un uluslararası piyano yarışmalarını kazanmak için kendi tahmini 10.000 değil, 25.000 saat civarındaydı.
Kısacası kural, küçük bir çalışmadan bir grup ortalamasını aldı, “bilinçli” kelimesini çıkardı ve ortalamayı bir bitiş çizgisine dönüştürdü.
Keman çalışması gerçekte neyi ölçtü?
Aşağıdaki tablo, 1993 makalesinin bildirdiği rakamları, bu yazının ilerleyen bölümlerinde ele alınan 2019 tarihli bir tekrar çalışmasıyla yan yana koyuyor.
Tablo 1. Keman çalışmalarında 18 yaşına kadar biriktirilen bireysel pratik (doğrulanmış veri)
| Grup | Ericsson, Krampe ve Tesch-Romer (1993), Berlin | Macnamara ve Maitra (2019), Cleveland |
|---|---|---|
| En iyi kemancılar (potansiyel uluslararası solistler) | 7.410 saat (n = 10) | 8.224 saat (n = 13) |
| İyi kemancılar (aynı bölüm) | 5.301 saat (n = 10) | 9.844 saat (n = 13) |
| Daha az başarılı (müzik eğitimi veya müzik bölümü) | 3.420 saat (n = 10) | 4.558 saat (n = 13) |
| Orta yaşlı profesyonel orkestra kemancıları | 7.336 saat (n = 10) | İncelenmedi |
| “En iyi” grup “iyi” grubun üstünde mi? | Evet, güvenilir biçimde farklı olarak bildirildi (p < 0,05) | Hayır; iyi grup daha yüksekti, fark anlamlı değil (p = 0,364) |
Kaynaklar: Ericsson, Krampe ve Tesch-Romer, Psychological Review (1993), Çalışma 1; Macnamara ve Maitra, Royal Society Open Science (2019), bölüm 3.5.3. Gruplar arasındaki farklar CEOtudent hesaplamasıdır: 1993’te en iyi grup, iyi gruptan 2.109 saat fazla ve müzik eğitimi grubunun yaklaşık 2,2 katı kadar saate sahipti.
Orijinal çalışmadaki üç ayrıntı, toplamlardan daha önemli.
Birincisi, Ericsson’un ekibinin test etmeyi seçtiği sayı 10.000 değil, 18 yaşına kadarki saatlerdi. Müzik akademisindeki etkinliklerin karıştırıcı etkisinden kaçınmak için 18 yaşı seçtiler. En iyi grup için “20 yaşına kadar 10.000 saatten fazla” rakamı, makalenin Şekil 9’undaki eğrinin okunmasından geliyor; 2014 tarihli bir meta-analiz bunu, 20 yaşında en iyi kemancılar için 10.000 saatten fazla, iyi grup için yaklaşık 7.800 ve en az başarılı grup için yaklaşık 4.600 saat olarak özetledi.
İkincisi, en iyi performans gösterenlerin her gün yaptığı şey ölçülü ve yapılandırılmıştı. Günlük tutulan haftada en üstteki iki grup haftada ortalama 24,3 saat, yani günde yaklaşık 3,5 saat tek başına pratik yaptı; hafta sonları dahil her gün. Geleceğin öğretmenleri ise haftada 9,3 saat pratik yaptı. Üst gruplar öğleden sonra daha fazla şekerleme de yaptı ve uykuyu çalgılarını geliştirmek için son derece önemli olarak değerlendirdi. Aynı makale, eğitim çalışmalarının günde 4 saati aşan pratik sürelerinden neredeyse hiç fayda görülmediğini gösterdiğini belirtiyor. Üst grupların günlükteki temposuyla 10.000 saate ulaşmak yaklaşık 7,9 yıl sürerdi (CEOtudent hesaplaması: 10.000 / haftada 24,3 saat). En iyi kemancılar, toparlanma sınırını aşacak biçimde kendilerini zorlamak yerine on yıl boyunca sürdürülebilir bir günlük doz korudu.
Üçüncüsü, tanım. Ericsson ve meslektaşları bilinçli pratiği, “mevcut performans düzeyini geliştirmek için özel olarak tasarlanmış”, çaba gerektiren ve “doğası gereği keyifli olmayan” bir etkinlik olarak tanımladı. Bunu işten (ücret veya ödül karşılığı performans) ve oyundan (keyif için yapılan etkinlik) ayırdılar. 30 öğrenci kemancıdan 27’si, tek başına pratiği gelişim için en önemli tek etkinlik olarak değerlendirdi. Dışarıdan bakan biri için aynı görünen, keyif için tek başına çalmak ise çok daha az önemli bulundu. Makale, popüler kuralın tamamen dışarıda bıraktığı sınır koşulunu da açıkça belirtiyor: “Yeterli geri bildirimin yokluğunda verimli öğrenme imkansızdır.”
Büyük çalışmalar kanıtları bir araya getirdiğinde ne buldu?
Keman çalışmasının 40 katılımcısı vardı. 2014’te Brooke Macnamara, David Hambrick ve Frederick Oswald, Psychological Science’ta bir meta-analiz yayımladı. Bu analiz, aynı kişilerde biriktirilmiş bilinçli pratiği ve performansı ölçen bulabildikleri tüm çalışmaları bir araya getirdi: müzik, oyunlar, spor, eğitim ve meslekler genelinde 88 çalışma, 111 bağımsız örneklem, 157 etki büyüklüğü ve 11.135 katılımcı.
Başlık rakamları binlerce kez alıntılandı: bilinçli pratik, performanstaki varyansın oyunlarda %26’sını, müzikte %21’ini, sporda %18’ini, eğitimde %4’ünü, mesleklerde %1’in altını ve genelde %12’sini açıklıyordu.
Bu rakamlar güncelliğini yitirdi. 2018’de Psychological Science bir düzeltme notu yayımladı (cilt 29, sayı 7, sayfa 1202-1204). Yazarlar, bağımlı etki büyüklükleri için Cheung ve Chan’a ait bir yöntem olan örneklem büyüklüğü düzeltmesini yanlış uyguladıklarını açıkladı: ortalamaya değil, her bir etki büyüklüğüne ayrı ayrı. Düzeltmenin vardıkları sonuçların özünü değiştirmediğini belirttiler. Ancak rakamları değiştirdi ve alıntılanması gereken set düzeltilmiş olanı.
Tablo 2. Bilinçli pratik performansın ne kadarını açıklıyor: orijinal ve düzeltilmiş rakamlar (doğrulanmış veri)
| Sonuç | Orijinal olarak bildirilen (2014) | Düzeltilmiş (2018 düzeltme notu) |
|---|---|---|
| Pratik ile performans arasındaki ortalama korelasyon | r = 0,35 | r = 0,38 |
| Açıklanan toplam varyans | %12 (%88 açıklanamayan) | %14 (%86 açıklanamayan), %95 GA %11 – %18 |
| Oyunlar | %26 | %24 |
| Müzik | %21 | %23 |
| Spor | %18 | %20 |
| Eğitim | %4 | %5 |
| Meslekler | %1’in altında (r = 0,05, p = 0,62) | %1 (r = 0,09, p = 0,377, istatistiksel olarak anlamlı değil) |
| Öngörülebilirliği yüksek etkinlikler (örnek: koşu) | %24 | %23 |
| Öngörülebilirliği orta düzeyde etkinlikler (örnek: eskrim) | %12 | %14 |
| Öngörülebilirliği düşük etkinlikler (örnek: bir havacılık acil durumunu yönetmek) | %4 | %6 |
| Pratiği hatırlamaya değil kayda dayalı ölçen çalışmalar | %5 | %4 |
| Pratiği anketle ölçen çalışmalar | %12 | %15 |
Kaynak: Macnamara, Hambrick ve Oswald, Psychological Science 25(8), 1608-1618 (2014); Düzeltme notu, Psychological Science 29(7), 1202-1204 (2018), Tablo 1.
Bu tablonun dört okuması, kendi gelişimini planlayan herkes için önemli.
Pratik önemlidir. Müzisyenler arasındaki farkların %23’ünü açıklamak, davranış bilimi standartlarına göre büyük bir etki.
Pratik hikayenin tamamı değildir. Müzikte ve oyunlarda bile varyansın dörtte üçü başka bir yerden geliyor: başlama yaşı, öğretimin kalitesi, çalışma belleği, kişilik, pratiğin özgül türü ve ölçüm hatası. Hambrick, Gobet, Campitelli ve meslektaşlarının 2014’te Intelligence dergisinde yayımladığı bir yeniden analiz, farklı yöntemlerle aynı sonuca ulaştı. Ölçüm hatası düzeltildikten sonra bilinçli pratik, satrançtaki güvenilir varyansın %34’ünü ve müzikteki varyansın yaklaşık %29’unu açıkladı; büyük kısmı açıklanamadan kaldı.
Öngörülebilirlik tablodaki en güçlü sinyaldir. Pratik, öngörülebilirliği yüksek etkinliklerde düşük olanlara göre yaklaşık 3,8 kat daha fazla varyans açıklıyor (CEOtudent hesaplaması: %23 / %6). Meta-analiz öngörülebilirliği, performansı gösteren kişi bir eylemi planlarken ve uygularken görev ortamının ne ölçüde değişebileceği ve olası eylemlerin yelpazesi olarak tanımladı. Bilgi işçiliği için en önemli değişken bu ve bir sonraki bölüm bunun üzerine kuruluyor.
Saatleri nasıl saydığınız cevabı değiştirir. Pratiği gerçekleştiği anda kayda geçiren çalışmalar, insanların yıllarca yaptıkları pratiğe dair hatırladıklarına dayanan çalışmalara (%15) kıyasla daha zayıf bir bağ (%4) buldu. Hatırlanan saatler cömert saatlerdir.
Orijinal keman çalışması tekrarlandığında sonuç aynı çıktı mı?
Tam olarak değil. 2019’da Macnamara ve Megha Maitra çalışmayı Royal Society Open Science’ta üç değişiklikle tekrarladı: çift kör bir prosedür (görüşmeciler her kemancının grubunu bilmiyordu, kemancılara da grupların varlığı söylenmedi), üç grubu aynı anda kapsayan analizler ve bir öğretmen tarafından tasarlanmış ayrı bir pratik ölçümü.
Cleveland Müzik Enstitüsü’ndeki öğretim üyeleri, uluslararası solist kariyeri potansiyeli taşıyan 24 öğrenciyi aday gösterdi; 13’ü çalışmaya katıldı. İyi kemancılar aynı bölümden, daha az başarılı çalanlar ise Case Western Reserve Üniversitesi’nin müzik bölümünden geldi; toplam 39 kemancı.
Tablo 1’de görülen sonuçlar düzgün merdiveni bozdu. Biriktirilen pratik genel olarak hala gruba göre farklılık gösteriyordu. Ancak en iyi kemancılar iyi olanlardan daha fazla pratik yapmamıştı; iyi grubun ortalaması 1.620 saat daha yüksekti, ancak fark anlamlı değildi (CEOtudent hesaplaması: 9.844 – 8.224). 20 yaşına gelindiğinde hem en iyi hem de iyi grup ortalamada 10.000 saati geçmişti. Pratik, tekrar çalışmasında performans varyansının %26’sını açıkladı; orijinalde bu oran %48’di. Yazarlar bunun müzik için düzeltilmiş meta-analitik tahmine (%23) yakın olduğunu ve %26’nın “önemsiz bir miktar olmadığını” belirtiyor; ancak bu sonuç, performansın “büyük ölçüde” pratikle açıklanabileceği yönündeki orijinal iddiayı desteklemiyor.
Orijinal verideki bir ayrıntıya da dikkat çekiyorlar: aktardıklarına göre Ericsson 2014’te, orijinal en iyi grubun 18 yaşına kadarki pratiğine ilişkin %95 güven aralığının 2.894 ile 11.926 saat arasında olduğunu bildirmişti. İyi grubun 5.301 saatlik ortalaması bu aralığın içinde kalıyordu.
Bilinçli pratiğin savunucuları ne diyor?
Ericsson bu sonuçları kabul etmedi ve argümanı adil bir dinlenmeyi hak ediyor, çünkü tüm tartışmanın en yararlı fikrini içeriyor.
Ericsson, 2016’da Perspectives on Psychological Science’ta yayımlanan bir yorumda, Macnamara, David Moreau ve Hambrick’in spor meta-analizinin “bilinçli pratik” ifadesini grup seansları, televizyonda maç izlemek, oyun ve müsabaka dahil hemen her spora özgü etkinlik için kullandığını savundu. Her türden pratiğin her saatini toplamanın tüm pratik etkinliklerinin eşit etkiye sahip olduğunu varsaydığını ve bunun kanıtlarla tutarsız olduğunu yazdı.
2019’da Ericsson ve Harwell bir adım daha ileri gitti. Tekrarlanabilir performans ve amaçlı ya da bilinçli pratik için, bir öğretmen veya koç gözetiminde bireyselleştirilmiş pratik dahil üç ölçüt belirlediler; bunları 2014 meta-analizindeki etki büyüklüklerine uyguladılar ve yalnızca bu ölçütleri karşılayanları tuttular. On dört etki elendikten sonra kaldı: beşi oyunlardan, üçü müzikten, beşi spordan ve biri eğitimden (bir heceleme yarışması çalışması). Mesleklerden hiçbiri ölçütleri karşılamadı. Bu alt kümede korelasyon r = 0,54’tü, yani varyansın yaklaşık %29’u. Pratik tahminlerinin ve performans ölçümlerinin kusurlu güvenilirliği için düzeltme yapıldıktan sonra %61’lik bir tahmine ulaştılar.
İki kamp da gerçek analizler raporluyor ve anlaşmazlık tek bir soruya daralıyor: neyin pratik sayıldığı. Eleştirmenler insanların kaydettiği saatleri sayıyor ve ılımlı bir bağ buluyor. Ericsson ise bir öğretmen tarafından tasarlanmış, belirli zayıflıkları hedefleyen ve anında geri bildirim içeren dar bir pratik türünü sayıyor ve çok daha küçük bir çalışma kümesinde çok daha güçlü bir bağ buluyor. Çalışan bir yetişkin için iki taraftan çıkan sonuç aynı: toplam, saatin türünden daha az önemli.
Bilgi işçiliğinde kariyer kuran herkesi düşündürmesi gereken bir bulgu daha var. Düzeltilmiş meta-analizde mesleklerdeki pratik performansın %1’ini açıkladı ve bu sonuç istatistiksel olarak anlamlı değildi. Ericsson ve Harwell’in daha katı yeniden analizinde ise mesleklere dair hiçbir çalışma ölçütleri karşılamadı. Araştırma, pratiğin işte işe yaramadığını göstermiyor. Gösterdiği şey, mesleklerde iyi tasarlanmış pratiği neredeyse hiç kimsenin ölçmediği; muhtemelen çoğu işin bu tür pratiğe çok az alan tanıması nedeniyle.
Uzmanlığa giden saatler ne kadar değişken?
Çok değişken ve tek bir sayının yanıltıcı olmasının diğer nedeni de bu. Fernand Gobet ve Guillermo Campitelli, zayıf amatörlerden büyükustalara kadar 104 Arjantinli satranç oyuncusuyla anket yaptı ve sonuçları 2007’de Developmental Psychology’de yayımladı. Usta seviyesine (2200 Elo) giden yolu tarihlendirilebilen 34 oyuncu için o noktadaki ortalama toplam pratik 11.053 saatti; eski “10.000 saat” tahminine yakın. Asıl bulgu dağılım. Bir oyuncu usta seviyesine 3.016 saatle ulaştı; bir diğerinin ise 23.608 saate, yani yaklaşık sekiz katına ihtiyacı oldu (CEOtudent hesaplaması: 23.608 / 3.016 = 7,8). Örneklemdeki bazı oyuncular 25.000 saatlik pratiği geçmesine rağmen usta seviyesine ulaşamamıştı.
Spor, benzer bir hikayeyi farklı bir açıdan anlatıyor. Macnamara, Moreau ve Hambrick’in 2016 tarihli meta-analizi 34 çalışmayı, 52 bağımsız örneklemi ve 2.765 sporcuyu kapsadı. Bilinçli pratik, spor performansındaki varyansın genelde %18’ini açıkladı; ancak ulusal düzeyde veya daha üstünde yarışan elit sporcular arasında yalnızca %1’ini. Beceri düzeyi yüksek sporcular ayrıca sporlarına çocuklukta, beceri düzeyi düşük sporculardan daha erken başlamamıştı.
Pratik saatleri beceriyi ne zaman öngörür, ne zaman öngörmez?
Düzeltilmiş meta-analiz öngörülebilirliği işaret ediyor. Sezgi üzerine ayrı bir araştırma hattı da aynı yönü gösteriyor. Uzman yargısı konusunda karşıt düşünce okullarından gelen Daniel Kahneman ve Gary Klein, 2009’da American Psychologist’te yayımlanan bir makalede, bir uzmanın sezgisinin kalitesinin iki şeye bağlı olduğu konusunda uzlaştı: ortamın ne kadar öngörülebilir olduğu ve kişinin ortamın düzenliliklerini öğrenmek için yeterli fırsata sahip olup olmadığı. Öznel güvenin doğruluğun güvenilir bir göstergesi olmadığı sonucuna da vardılar.
İki bulguyu birleştirdiğinizde pratik bir kural elde edersiniz: görev öngörülebilir ve geri bildirim hızlı, net ve kendi eylemlerinize bağlı olduğunda saatler beceriye dönüşür. Bu koşullardan biri sağlanmadığında saatler deneyime dönüşür ve deneyim aynı şey değildir.
Tablo, bilgi işçiliğinin yaygın becerilerini bu iki koşula göre konumlandırıyor. Ölçülmüş veri değil, yukarıdaki araştırmalardan kurulmuş editoryal bir çerçeve; hiçbir çalışma bu özgül beceriler için açıklanan varyansı tahmin etmedi.
Tablo 3. Bilgi işçiliğinde pratik saatleri beceriyi ne zaman öngörür (CEOtudent editoryal çerçevesi)
| Beceri | Görev öngörülebilirliği | İşte varsayılan geri bildirim | Ham saatler beceriyi öngörür mü? | Bir saati değerli kılan ne? |
|---|---|---|---|---|
| On parmak klavye, klavye kısayolları, araç akıcılığı | Yüksek | Anında ve nesnel (hız, hata) | Güçlü biçimde, bir plato noktasına kadar | Daha fazla yazmak değil, en yavaş hareketleriniz üzerine süreli alıştırmalar |
| Tablolama modelleme, SQL, şartnameye göre kod yazma | Yüksek | Hızlı ve nesnel (çalışıyor, rakamlar tutuyor) | Oldukça iyi | Seviyenizin biraz üstündeki problemler, cevaba bakmadan önce çözülmüş |
| Sunum ve topluluk önünde konuşma | Orta | Gecikmeli ve kibar | Zayıf biçimde | Kaydedin, izleyin, her seansta adı konmuş tek bir alışkanlığı düzeltin |
| Hedef okur için yazma | Orta | Gecikmeli, editörler veya yapay zeka araçları tarafından süzülmüş | Zayıf biçimde | Önce taslak yazın, sonra bir uzman düzeltmesiyle karşılaştırın ve kaçırdığınız kalıpları kaydedin |
| Satış ve müzakere görüşmeleri | Ortadan düşüğe | Sonuç haftalar sonra, şansla karışık gelir | Zayıf biçimde | Belirli anları bir partnerle prova edin, kayıtları bir değerlendirme ölçeğine göre gözden geçirin |
| İşe alım, strateji, piyasa tahmini | Düşük | Yavaş, gürültülü, nadiren karara kadar izlenebilir | Neredeyse hiç | Tahminleri gerekçeleriyle yazın, sonra puanlayın, kalibrasyonunuzu takip edin |
Nasıl okunur: Bir beceri tabloda ne kadar yukarıdaysa kaydettiğiniz saatler o kadar anlamlıdır. Ne kadar aşağıdaysa saatin tasarımı o kadar önemlidir ve ne kadar iyi hale geldiğinize dair kendi hissinize o kadar az güvenmelisiniz. Bu, düzeltilmiş meta-analizin koşu ile bir havacılık acil durumunu yönetmek arasında bulduğu eğimin masa başı bir işe uygulanmış hali.
Yapay zekanın ekonomiyi değiştirdiği yer de burası. Tablonun alt yarısında kıt girdi her zaman geri bildirim oldu. Bir yapay zeka aracı artık dakikalar içinde bir pratik müzakere oluşturabilir, bir taslağı belirlenmiş bir değerlendirme ölçeğine göre eleştirebilir veya geçen çeyreğin tahminlerini puanlayabilir. Bu şekilde kullanıldığında bir beceriyi tabloda yukarı taşır. Çıktıyı sizin yerinize üretmek için kullanıldığında ise pratiği tamamen ortadan kaldırır. Yapay zeka çağında bilinçli pratik üzerine temel yazımız, hangi tekrarları elle sürdürmeniz, hangilerini devretmeniz gerektiğine nasıl karar vereceğinizi ortaya koyuyor.
Pratik saatlerinizin kalitesini nasıl denetlersiniz?
Kalite nicelikten daha önemliyse ikisini birbirinden ayırmanın bir yoluna ihtiyacınız var. Aşağıdaki denetim, 1993 makalesindeki bilinçli pratiğin tanımlayıcı özelliklerini (belirli bir hedef, mevcut yeteneğin sınırında çaba gerektiren çalışma, anında geri bildirim, iyileştirmeyle tekrar ve sınırlı günlük süre), öğrenme olarak saydığınız herhangi bir zaman dilimi hakkında sorabileceğiniz altı soruya dönüştürüyor.
Tablo 4. Saat kalitesi denetimi (CEOtudent editoryal çerçevesi)
| Bu saat hakkında soru | Puan 0 | Puan 1 | Puan 2 |
|---|---|---|---|
| 1. Başlamadan önce belirli bir hedef var mıydı? | “X’te daha iyi olmak” | Bir konu | Geçme notu belirlenmiş, adı konmuş tek bir zayıflık |
| 2. Yeteneğimin sınırında mıydı? | Rahattı, çoğunlukla zaten yapabildiğim şeyler | Bazı zor kısımlar | Sık sık başarısız oldum ve yavaşlamak zorunda kaldım |
| 3. Doğru olup olmadığımı ne kadar hızlı öğrendim? | Haftalar sonra veya hiç | Seansın sonunda | Saniyeler veya dakikalar içinde |
| 4. Geri bildirim kendi görüşümden bağımsız mıydı? | Yalnızca kendi izlenimim | Değerlendirme ölçeği olmayan bir araç veya yapay zeka | Bir öğretmen, nesnel bir puan veya başlamadan önce belirlediğim bir ölçeğe göre kontrol edilen bir yapay zeka |
| 5. Zayıf kısmı düzelttikten sonra tekrarladım mı? | Hayır | Bir kez | Birkaç kez, oturana kadar |
| 6. Düşünmeyi ben mi yaptım, yoksa bir araç mı? | Cevabı araç üretti | Ortak | Önce ben ürettim, sonra karşılaştırdım |
Nasıl kullanılır. Öğrenme zamanınızın tipik bir haftasını puanlayın. Bir saati yalnızca 12 üzerinden 9 veya daha fazla puan alıyorsa tam değerinde sayın; 6 ile 8 arasında alıyorsa yarım saat sayın; 6’nın altındaysa hiç saymayın. Eşikler araştırma bulguları değil, planlama için editoryal bir uzlaşımdır; ancak bu alıştırma genellikle insanı ayıltan bir sayı ortaya çıkarır. “Yıllardır pratik yaptığını” söyleyen birçok kişi, saatlerinin çoğunun Ericsson’un terimleriyle iş veya oyun olduğunu fark eder: başka nedenlerle değerli, ama pratik değil.
Kanıtlardan çıkan üç kural denetimi dürüst tutar:
- Hatırlamayın, kaydedin. Meta-analizde hatırlanan pratik, kaydedilen pratiğe göre performansla daha güçlü bir bağ gösterdi; bu da belleğin bizi pohpohladığına işaret ediyor. Her seansın sonunda süreyi ve puanı kaydedin.
- Günlük dozu sınırlayın. En çok pratik yapan kemancılar günde yaklaşık 3,5 saat çalıştı ve dinlenmeyi ve uykuyu korudu. Ericsson’un incelediği eğitim çalışmaları, günde yaklaşık 4 saatin üzerinde neredeyse hiç ek fayda göstermedi.
- Tablo 3’ün alt yarısını daha sert puanlayın. Öngörülebilirliği düşük becerilerde güven, doğruluktan daha hızlı büyür. Kahneman ve Klein’ın öznel deneyimin güvenilir bir rehber olmadığı uyarısı, kendi ilerlemenizi değerlendirirken de geçerlidir.
CEO gibi düşünen bir öğrenen bundan ne çıkarmalı?
Pratiği, bir CEO’nun sermayeyi düşündüğü gibi düşünün. Yalnızca saatlerle ölçülen bir bütçe, neyi inşa ettiğinizi değil, ne harcadığınızı söyler. Yararlı soru saat başına getiridir ve araştırma bu getirinin çabadan çok ortama ve geri bildirime bağlı olduğunu söylüyor. Lensin öğrenci yarısı disiplini sağlıyor: bilinçli pratik, tasarımı gereği keyifli değildir. Kötü olduğunuz şey üzerinde, dürüst geri bildirimin karşısında, sınırlı günlük dozlarla ve uzun süre çalışmak demektir. 10.000 saat kuralı bunu bir bekleme oyunu gibi gösterdi. Araştırma ise bunu bir tasarım problemine dönüştürüyor.
Buradan dört pratik adım çıkıyor:
- Hedef sayının yerine hedef performans koyun. “10.000 saat” bir girdidir. “Şüpheci bir partnerin 10 üzerinden 8 puan verdiği bir müzakere canlandırmasını sonuçlandırmak” ise üzerinde pratik yapabileceğiniz bir çıktıdır. Beceri ve seviyeye göre gerçekçi süre aralıkları için bir beceriyi öğrenmenin ne kadar sürdüğüne bakın.
- Saatlere yatırım yapmadan önce geri bildirime yatırım yapın. Bir beceri Tablo 3’ün alt yarısındaysa önce geri bildirim döngüsünü kurun: kayıtlar, puanlanan tahminler, bir değerlendirme ölçeği, bir koç veya bir yapay zeka eleştirmeni.
- Saat kalitesi denetimini ayda bir yapın. On dakika sürer ve zamanınızın nereye gittiğini gösterir.
- Kendinizi bir ortalamayla değil, kendi kaydınızla karşılaştırın. Gobet ve Campitelli’nin örneklemindeki en hızlı ve en yavaş satranç ustaları arasında yaklaşık sekiz kat fark vardı.
Sonraki adımlar: her beceriyi daha hızlı öğrenmeyi sağlayan meta beceriler rehberimiz ve uzman sezgisinin nasıl geliştiği üzerine analizimiz.
Sıkça sorulan sorular
10.000 saat kuralı doğru mu?
Bir kural olarak değil. Kural, Ericsson’un 1993 tarihli keman çalışmasından geliyor. Bu çalışmada en iyi öğrenciler 18 yaşına kadar ortalama 7.410 saat bireysel pratik biriktirmiş ve ortalamada 20 yaş civarında 10.000 saati geçmişti. Bu, tek bir alandaki bir grup ortalamasıydı, bir eşik değildi ve Ericsson daha sonra sihirli bir sayı fikrini reddetti.
Pratik gerçekte ne kadarını açıklıyor?
2018’de düzeltilen en büyük meta-analizde bilinçli pratik, performanstaki farkların genelde yaklaşık %14’ünü açıkladı: oyunlarda %24, müzikte %23, sporda %20, eğitimde %5 ve mesleklerde %1. Ericsson, bilinçli pratiğin daha katı bir tanımıyla bu oranın çok daha yüksek olduğunu, yaklaşık %29, ölçüm hatası düzeltildikten sonra ise %61 olduğunu savundu.
Yazılar neden oyunlar için %26, meslekler için %1’in altında diyor?
Bunlar 2014’ün orijinal rakamları. 2018’de Psychological Science’ta yayımlanan bir düzeltme notu, yazarların bağımlı etki büyüklükleri için yaptığı düzeltmedeki bir hatayı giderdi. Düzeltilmiş rakamlar oyunlar için %24, meslekler için %1 ve genelde %12 yerine %14. Birçok yazı henüz bunu yakalamadı.
Ünlü keman çalışması tekrarlandığında aynı sonuç çıktı mı?
Kısmen. 39 kemancıyla yapılan 2019 tarihli çift kör bir tekrar çalışması, pratiğin hala beceriyle ilişkili olduğunu ve performans varyansının %26’sını açıkladığını buldu; ancak en iyi kemancılar iyi olanlardan daha fazla pratik yapmamıştı. Orijinal çalışma %48 bildirmişti.
Pratik ofis ve bilgi işçiliği becerileri için işe yarar mı?
Yarayabilir, ancak kanıtlar zayıf. Düzeltilmiş meta-analizde meslekler sonucu (%1) istatistiksel olarak anlamlı değildi ve Ericsson’un daha katı yeniden analizinde hiçbir meslek çalışması ölçütleri karşılamadı. Pratik, görevlerin öngörülebilir ve geri bildirimin hızlı olduğu yerlerde en iyi sonucu verir; bu nedenle bilgi işçiliğinde öncelik, geri bildirimi pratiğin içine yerleştirmektir.
Günde kaç saat pratik yapmalıyım?
1993 çalışmasında en iyi kemancılar her gün yaklaşık 3,5 saat tek başına pratik yaptı ve daha az başarılı gruptan daha fazla uyudu ve şekerleme yaptı. Aynı makalede incelenen eğitim çalışmaları, günde 4 saatin ötesinde neredeyse hiç fayda bulmadı. Çalışan yetişkinlerin çoğu için gerçekçi hedef, daha kısa ve yüksek kaliteli bir günlük pratik bloğudur.
Kaynakça
- Ericsson, K. A., Krampe, R. T. ve Tesch-Romer, C. (1993). The Role of Deliberate Practice in the Acquisition of Expert Performance. Psychological Review, 100(3), 363-406.
- Macnamara, B. N., Hambrick, D. Z. ve Oswald, F. L. (2014). Deliberate Practice and Performance in Music, Games, Sports, Education, and Professions: A Meta-Analysis. Psychological Science, 25(8), 1608-1618.
- Corrigendum: Deliberate Practice and Performance in Music, Games, Sports, Education, and Professions: A Meta-Analysis (2018). Psychological Science, 29(7), 1202-1204. doi 10.1177/0956797618769891.
- Macnamara, B. N., Moreau, D. ve Hambrick, D. Z. (2016). The Relationship Between Deliberate Practice and Performance in Sports: A Meta-Analysis. Perspectives on Psychological Science, 11(3), 333-350. Ayrıca Ericsson, K. A. (2016). Summing Up Hours of Any Type of Practice Versus Identifying Optimal Practice Activities: Commentary. Perspectives on Psychological Science, 11(3), 351-354.
- Macnamara, B. N. ve Maitra, M. (2019). The role of deliberate practice in expert performance: revisiting Ericsson, Krampe and Tesch-Romer (1993). Royal Society Open Science, 6, 190327.
- Ericsson, K. A. ve Harwell, K. W. (2019). Deliberate Practice and Proposed Limits on the Effects of Practice on the Acquisition of Expert Performance: Why the Original Definition Matters and Recommendations for Future Research. Frontiers in Psychology, 10, 2396.
- Hambrick, D. Z., Oswald, F. L., Altmann, E. M., Meinz, E. J., Gobet, F. ve Campitelli, G. (2014). Deliberate practice: Is that all it takes to become an expert? Intelligence, 45, 34-45.
- Gobet, F. ve Campitelli, G. (2007). The role of domain-specific practice, handedness, and starting age in chess. Developmental Psychology, 43(1), 159-172.
- Kahneman, D. ve Klein, G. (2009). Conditions for intuitive expertise: A failure to disagree. American Psychologist, 64(6), 515-526.
Bu içerik, derinlemesine bir araştırmanın ardından yapay zeka desteğiyle derlenmiş ve CEOtudent editör ekibi tarafından yazılıp yayına hazırlanmıştır.
