Sultan Abdülhamid Han’ın robot projesi ”ALAMET”

Kadir Yılmaz

Kadir Yılmaz

Okur, arada bi yazar.

29 Eylül 2018

Tarihte konusuna pek rastlanılmayan, kimine göre de efsane olarak sayılan modernize edilmiş ilk robot olan Alamet‘i inceliyoruz.

Japon İmparator’un merakı üzerine:

İstanbul’a gemi ile ziyarete gelen İmparator Meji’nin yeğeni Prens Komatsu hoş, nezaket ve güzel bir ağırlanışının hoşuna gitmesi sebebi ile İmparator Meji Sultan Abdülhamid Han’a özel olarak elçi göndermiştir bu elçiler aracılığı ile de göndermiş olduğu hediyeler içerisinde Japonya’nın en büyük alameti olarak adlandırılan Büyük Krizantem Nişanının da Sultan’a hediye etmiştir. Bu hediye ile birlikte de Sultan’a mektup gönderir ve mektupta Türk ve İslam dini, ilim ve teknolojisi hakkında bilgiler göndermesini rica etmektedir. Bunun üzerine Sultan hazırlıklara başlar.

Sultan’ın isteği üzerine hazırlıklara başlayan Yenikapı Mevlihanesi Saat Sanatkarı Musa Dede daha önce hiç yapılmamış, teknoloji ve kültürümüzle özdeşleşmiş bir saat yapmak için çalışmaya başlar. Çalışmalar sırasında kültürümüzle özdeşlemiş amacıyla Semâzen şekline benzetilmesi kararlaştırılır bu fikir Sultan’ın hoşuna gitmiştir ve Sultan Abdülhamid Han bunlara ek olarak:

‘Her saat başı kollarını açıp semâ etsin ve ezan okusun.”

der. Sultan robotun bitmiş halini gördüğünde

”Bu bir alamettir.”

der ve buna istinaden adının Alamet olarak konulduğu iddia edilmektedir. 

Alamet’in teknik özellikleri:

Semazen şeklinde, normal bir insan boyuna yakın, saatli bir robot. Kaideye oturtulmuş gövdesi; saat başı sema ediyor, bu esnada kollarını açıyor, gümüş levhalardan yapılmış etekleri açılıyor ve aynı anda ezan okuyor. Tüm bunları yaparken yarım metre yürüyor, hem dönüyor ve ezan bitince de tekrar yarım metre geri giderek yerine dönüyor; kollarını ve eteklerini indiriyor. Robotun tamamı gümüş ve altın kaplamadan yapılmıştı. Robotun arka kısmında kurma yeri mevcuttu ve yedi günde bir kuruluyordu.

Ertuğrul Firkateyni’yle Japonya’ya gönderilen Alamet’in şimdiye kadar duyulmamasının belgelerdeki eşanlamlı ifadelerden kaynaklandığı söyleniyor. “Tarihi kayıtlarda ‘Osmanlı nişanları, hediyelerle beraber Japon İmparatoru’na takdim edilmiştir” şeklinde geçiyor. Osmanlıca nişan kelimesiyle ve robotun ismi olan “Alameti” kelimesinin eş anlamı olduğu için robot olan Alamet adeta araya kaynamış” deniyor… Sultan Abdülhamid Han asrın teknoloji harikası bu eseri, Ertuğrul Firkateyni vasıtasıyla yazılmış özel bir mektup, hediyeler ve nişanlar ile beraber Japon İmparatoru’na göndermişti. Firkateyn dönüş yolunda 450 mürettebatıyla birlikte batmıştı.

Yorumlar (1) Yorum Yap

Şaşırtıcı gerçekten atalarımıza helal olsun.

/