Calibration Engineer, Tech Editor, DJ
22 Haziran 2018
Solak İnsanların Sayısı Sağlaklara Göre Neden Daha Az?
Söylenilenlere göre günlük yaşantımızda hangi elimizi kullandığımız, düşünme biçimimizden işitmeye kadar bir çok şeyi etkiliyor. İlk elimize kalem alıp bir şeyler karalamaya başladığımızda aslında ileride hangi elimizi kullanacağımız aşağı yukarı belli olur. Peki hiç düşündünüz mü, solakların sayısı sağ elini kullananlara göre daha az?
BBC’nin bir radyo programı için yaptığı araştırma sonucunda, durumun sanıldığı kadar basite indirelemeyeceğini gördüler. Sadece ellerimizde değil, başka yönlerden de vücudumuzun bir tarafı daha ağır basıyor. Örneğin sağ ya da sol gözünüzden biri diğerinden çok daha iyi görüyor.

Genetik Faktör

Sağ ya da sol el kullanımı genetiğe bağlıdır. Ama genetikçiler de hala DNA'nın hangi sarmalında bunun olduğunu belirlemeye çalışıyor. 40 farklı gene bağlı olabileceği de söylenmekte. Yani, sol eli kullananların sadece yüzde 10 oranında olmasının nedeni hala bilinmiyor.

Peki insan yaşamında makas, fermuar ya da dolmakalem kullanırken zorlanmak dışında sol eli kullanmanın bir etkisi var mı?
Sol el kullanımının beyni nasıl etkilediği konusunda tartışmalar uzun zamandır sürse de, beynin sağ kısmının sol eli, sol kısmının ise sağ eli kontrol ettiği bilinen bir gerçek. Solak olmak beynin yapısıyla ilgili bir şeylere işaret ediyor olabilir.
Londra'daki UCL Üniversitesinden psikolog Chris McManus'a göre, "Sol elini kullananlar bazı durumlarda daha yetenekli iken bazı alanlarda da dezavantajlı olabilir. Solaksanız beyniniz normalden farklı biçimde organize edilmiştir ve bu da size başkalarında olmayan yetenekler sunar.”

Onda Bir Oranı

İnsanların yüzde 40'ında sol kulak, yüzde 30'unda sol göz, yüzde 20'sinde sol ayak, yüzde 10'unda ise sol el ağır basıyor. Bunun nedeni ne olabilir peki? Sol elini kullanan insanlar neden azınlıkta?
Eskiden çocuklarda sol elini kullanma durumu bir hastalık olarak görülmekteydi. Bugün de solaklara dair olumsuz görüş maalesef hala devam etmekte.
Peki, sağ ya da sol el kullanımını belirleyen şey nedir? Evrim açısından baktığımızda bir elde uzmanlaşmak daha mantıklı geliyor. İnsan ırkına en yakın tür olan şempanzeleri incelediğimizde farklı görevlerde farklı ellerini kullanmayı tercih ettiklerini görüyoruz.

Sonuç Olarak

Down Sendromu, epilepsi ve serebral palsi gibi rahatsızlıklarda sol-sağ el oranının 1:10 değil de 50:50 olduğunu gözlemleyen Oxford Üniversitesi Gelişim Nöropsikoloğu Profesor Dorothy Bishop, solaklığın neden değil bir sonuç olabileceğini belirtiyor.

"Sorunları yaratan aslında solaklığın kendisi değil. Solaklık, altta yatan başka bir nedenin belirtisi olabilir. Ama çoğu insanda entelektüel bilişsel gelişim açısından bunun herhangi bir önemi yok.”

Bu konudaki tartışmalar devam etse de Belfast'taki Queen's Üniversitesinden Peter Hepper'in çalışmaları sayesinde, anne karnındaki bebeğin hareketleri ultrasonla izlenerek doğduğunda hangi elini kullanacağı önceden tespit edilebiliyor.
Hepper, her 10 bebekten 9'unun sağ elinin baş parmağını emdiğini ve bunun genel nüfusun ortalamasını yansıttığını gördü. Bu çocuklar büyüdüğünde de aynı ellerini kullanmaya devam ediyordu.
7