@CEOtudent | İTÜ-Kimya Müh.
7 Eylül 2019
Kendi Potansiyelinizin Düşmanı Olmayın: Öz Sabotaj
Öz sabotaj, kendini sabote etmek, hepimizin farkında olarak veya olmayarak gerçekleştirdiği bir eylem. Karşımıza çıkan fırsatları kaçırmamıza sebep olan, kendimize karşı bir saldırı niteliğinde. Ertelemek, yanlış fırsatlara atlamak, kırmızı bayraklarla dolu bir ilişkiyi sürdürmeye çalışmak, alkol, sigara veya uyuşturucu kullanmak gibi birçok eylem kendimizi sabote etmemize neden olur ve kendi potansiyelimize ulaşmamızı engeller.

Kendini Sabote Etmek Nedir?

Kendini sabote etme (self sabotaj) kavramı, 1978 yılında Berglas ve Jones tarafından tanımlanmıştır. Kendini sabote etmeye meyilli olan insanlar, başarısız olma korkusu yaşarlarsa kendilerini sabote etmeye başlarlar. Bu sabotaj ise iki şekilde görülür: sözel ve davranışsal sabotaj.
Sözel sabotaj, mazeretler ve başkalarını suçlamak gibi davranışlarla ortaya çıkar. Davranışsal sabotaj ise yapılacakları erteleme, geç yatıp geç uyanma, kötü alışkanlıklar edinme gibi eylemlerdir.
Kendini sabote eden insanlar, aslında kendileri için doğru olanın ne olduğunu iyi bilirler ancak bir türlü bunları gerçekleştiremezler. Kendilerini isteklerinden mahrum bırakırlar. Kendini sabote etme durumunda bilincimiz ile bilinçaltımız arasında bitmek bilmeyen bir savaş vardır.

İnsanlar Neden Kendilerini Sabote Ederler?

Kendini sabote eden insanlar, başarılarını içselleştirir ve başarısızlıklarını dışsallaştırırlar. Böylece benliklerini koruduğunu sanırlar. Bu durumda kişi başarılı da olsa başarısız da olsa kendisini iyi hisseder. Zamanla kendini sabote etme, kişilik özelliği haline gelir ve insanlar kendisini korumak, başarısızlıklarla yüzleşmekten kaçınmak için bu stratejiyi kullanmaya devam eder.
Kendini sabote etmenin altında yatan nedenlerden biri başarısızlık korkusu gibi başarı korkusu da olabilir. Herkesin başarısızlıktan korktuğunu düşünürüz ancak bazı insanlar başarıdan da korkarlar ve başarısız olmak için çabalarlar. Çok tuhaf geliyor, değil mi? Ama şöyle düşünün: Ertesi gün önemli bir sınavınız varken akşam çalışmak çok zor gelir ve genelde doğru düzgün çalışmadan erkenden uyursunuz. Sizce bu başarısızlık korkusundan mı, başarılı olma korkusundan mıdır?
Başka bir kendini sabote etme nedeni ise kendinizi değerli hissetmemek ya da iyi şeyleri hak etmediğinizi düşünmek olabilir. Kendilerine değer veren ve kendisine saygı duyan insanlar da kendilerini sabote edebilir. Araştırmalara göre, özsaygısı yüksek olan kişiler, kendileri hakkındaki olumlu düşüncelerini sürdürebilmek için kendilerini sabote ederler.

Kendimizi Sabote Etmeyi Nasıl Bırakabiliriz?

Kendini sabote etme davranışı değiştirilebilir. Davranış ve alışkanlıklarımız, inanç sistemlerimizin belirtilerinden başka bir şey değildir.

“Bir durumu değiştiremediğimizde, kendimizi değiştirmekte de zorlanıyoruz.” -Victor Frankl

Sorunun kökenini (inanç) anladığımızda, yaşamımızda ilk olarak bu inancı yaratan koşulları gözden geçirmeye başlamamız gerekir. İnanç sistemlerinin büyük kısmı 0-7 yaş aralığında oluşturulur. Bu inançlar, bilinçaltımızda, meydana gelen olayları nasıl değerlendirmeyi seçtiğimize bağlı olarak gelişir.
Toplum tarafından başarılı sayılan başkalarının başarısızlıklarını görebilmek, bu inançları hızla yeniden çerçevelendirmeye yardımcı olur. Örneğin, Thomas Edison’un ampulü keşfedene kadar binlerce kez “başarısız” olduğunu unutmayın.
Dünya size iyi davranmayacak insanlarla dolu. Siz de kendinize karşı acımasız olmayın. Kendinize yakın arkadaşınıza davrandığınız gibi davranın. Sürekli olumsuz konuşursanız sizin yanınızda kalır mı? O halde, siz de kendinize söylediklerinize dikkat edin.

“Kendi içinizde düşmanınız yoksa, dışarıdaki düşmanlar sizi incitemez.” -Afrika Atasözü

Hepimiz insanların kabalığından bahsediyoruz ancak biz kendimize hoyratça davranırken başka insanların kabalığından bahsetmek çok doğru değil. İyilik, insanın kendi içinden başlar ve dış dünyaya yayılır. Eğer daha iyi bir dünya istiyorsak önce kendimize iyi davranarak başlamalıyız.

Kaynak: 1, 2
13

arrow_upward