Modern Ferhad-ı Simin

(Yönetmen/Senaryo: Asgar Farhadi; Oyuncular: Leila Hatami, Kimia Hosseini, Sarina Farhadi, Ali-asghar Shahbazi, Merila Zarei, Sareh Bayat, Shirin Yazdanbakhsh, Peyman Moaadi, Babak Karimi, Shahab Hosseini, Yıl:2011, Yapım Yeri: İran)

“Coğrafya kaderdir” der İbn-I Haldun. Coğrafya imkandır diyemeyen, dese dahi bunu uygulayamayan insanların yaşadığı yerler bu topraklar. Bizden çok uzakta olmayan İran’ın hikayesi de parelel gitmiş senelerce. Bunu ise Yedinci Sanat ile motif motif işlemiş kültürüne. Üstelik popüler kültüre meydan okuyan bir yönetmenle… Asghar Ferhadi’yle. Adeta bir insan memleketini neden sever sorusu ile çekilmiş filmler Ferhadi’nin filmleri. Bir Ayrılık, Satıcı, Le Passe, Elly Hakkında filmlerinde görürüz bu soruları. Bizde ise Vizontele’de sorgulanır memleket sevmenin biraz tarumar hikayesi: “İnsan memleketini niye sever? Başka çaresi yoktur da ondan… Ama biz biliriz ki bir yerde mutlu mesut olmanın ilk şartı orayı sevmektir. Burayı seversen, burası dünyanın en güzel yeridir. Ama dünyanın en güzel yerini sevmezsen, orası dünyanın en güzel yeri değildir…”

Sinemanın büyülü bohçası da burada çıkıyor ortaya. Ferhadi, yine büyülü bahçeye, gerçekçi, bir o kadar da sihirli dokunuşlar yapmaktan vazgeçmiyor. İşaretler, metaforlar, toplumsal olayları iç içe işliyor. Yaşadığımız topraklara emsal teşkil ettiğini söylemiştik kültürün yukarıda. Bu işaret ve benzerlikleri şöyle anlatır Ferhadi: “Bazıları benim, bu işaretleri filmlerime sonradan soktuğumu söylüyor. Senaryoyu ilk yazdığımda işaretleri yerleştirmiyorum. Yazdığım senaryoya önce sadece gerçeklik içinde bakıyorum. Ama sonra, senaryonun içinde bu gerçeklikleri birbirine bağlayacak işaretleri yerleştiriyorum sonra. Bu işaretleri koyarken, bu filmlerimin kimler tarafından izleneceğini hiç düşünmüyorum. O işaretlerle kendim için bir dünya kuruyorum. Örneğin biri rüyasında dişlerinin düştüğünü görüyor. Bizim kültürümüzde bu ölüm anlamına gelir. Filmde o ölüm kısa süre içinde gerçekleşecektir”. İşaretler ve renkler ile bireyin düşün dünyasını etkileyip, yaşadığı toplumdaki yerini sorgulatır insana. Renklerin örneğin, bazen evrensel mahiyette nüzul etse de verdiği mesajlar, kültüre göre de değişir durur yüzyıllarca. Sarı örneğin; Şayet bir şüphe varsa filmin konusunda, bu sarı renk ile döner izleyiciye. Sarı binalar, sarı eşarplar, sarı kıyafetler… Bütün bu sembollerin doğuşu ise sansürdendir. İktidarın, yönetimlerin, ideolojilerin…

 1972 yılında İran’ın Humeynişehir ilinde dünyaya gelen Ferhadi 2000 yılından bu yana sinemada ün kazanmış bir isim. “Bir Ayrılık” filmiyle dünya çapında tanınmış, birçok ödüle mazhar olmuş.2016 yapımı Satıcı filmi ile bu ödüllerin bazılarınca en iyisi sayılan Oscar Ödülü’nde En İyi Yabancı Film kategorisinde ödüle uzanmıştır. Fakat Amerikan Başkanı Donald Trump’ın İran vatandaşları için seyahat yasağı getirmesiyle ödülünü almaya katılmadı. Ödül konuşması kağıttan okundu. Konuşmanın linki ise burada: https://www.youtube.com/watch?v=2UW03SBvo78

 “Bir Ayrılık” Nadir ile Simin’in boşanmak üzere hakim karşısında çıkmasıyla başlıyor. Simin, kocası Nadir ve kızı Termeh ile beraber yurtdışında yaşamak ister. Fakat ortada bir sorun vardır. Nadir’in babası. Alzhemier hastası olan babası yüzünden bu plana dahil olmak istemeyen Nadir soluğu mahkemede alır.

+Senin baban olduğunu bile bilmiyor.

-Ben biliyorum.

 Dava talebi reddedilince Simin annesinin yanına taşınır. Termeh ise babasıyla kalmaya başlar. Hakim karşısında başlayan (fotoğrafta görülen) diyaloglarda hakimin kadrajda görünmemesi ve sanki izleyiciyi hakimin yerine koyma metaforu da bir nevi kararı seyirciye bırakmaktır. Seyircinin vicdanına seslenen film, diğer sahnelerinde de ağır olarak hissedilir. Karı-koca-şiddet ilişkileri, tartışmalar ve Termeh’in hali…

İsa Yapar
Kariyer Macera Dolu Bir Oyun: İşte Bunlar da Hile Kodları

Yeni bir oyuna başladığımızda öğrenecek çok şeyimiz oluyor. Her oyun keşfettikçe haz aldığımız, engelleri aştıkça heyecanlandığımız, öğrendikçe harika hissetti...

Kariyer Macera Dolu Bir Oyun: İşte Bunlar da Hile Kodları Kariyer Macera Dolu Bir Oyun: İşte Bunlar da Hile Kodları

Yorumlar (0) Yorum Yap