Kimdir Mühendis?

Ağır ders süreçleri ile gençleri bezdiren, fakat sıra mesleği icra etmeye geldiğindeyse duyulan hazzın tarif edilemediği yerlerdir mühendislik fakülteleri. Tabii ki bu durum mesleğini sevenler için geçerli. Yoğun bir 4 yılın ardından sektöre atılırken birçok meslektaşım hala tam olarak mesleğinin ne iş yaptığını bilemez halde. Her ne kadar alanlarımıza, departman ve pozisyonlarımıza bağlı olarak iş tanımlarımız değişse de aslında hepimizin kesiştiği çok sağlam bir payda mevcut. Sizleri sahip olduğumuz değerin derinliklerini hissetmeye davet ediyorum.  ”Fakülteye girdiğim gün, aldığım ilk derste bana derse böyle bir giriş yapsalar harika olurdu!” diye düşünmelerim neticesinde, çorbada benim de tuzum olması adına size ne olduğumuzu anlatan tanımlardan bir derleme yaptım. Sözlük tanımından giriş yapalım. 

‘’Mühendis, insanların her türlü ihtiyacını karşılamaya dayalı yol, köprü, bina gibi bayındırlık; tarım, beslenme gibi gıda; fizik, kimya, biyoloji, elektrik, elektronik gibi fen; uçak, otomobil, motor, iş makineleri gibi teknik ve sosyal alanlarda uzmanlaşmış, belli bir eğitim görmüş kimse olarak tanımlanır. Mühendisler, mühendislik uygulayıcıları olarak, pratiklik, düzenleme, güvenlik ve maliyetin getirdiği sınırlamaları göz önünde bulundurarak fonksiyonel hedefleri ve gereksinimleri yerine getirmek için makineleri, karmaşık sistemleri, yapıları, cihazları ve malzemeleri icat eden, tasarlayan, analiz eden, inşa eden ve test eden profesyonellerdir.’’
Terminolojide kelimenin nereden geldiği ve kökeni ile ilgili farklı tanımlamalar var. İnceledikçe keyif almamak elde değil!

Hadi birlikte keşfedelim…

-Mühendis, “hendese bilen kişi” anlamına gelmektedir. “Hendese” Arapça‘da “arazi/alan ölçümü” demektir. Handasa kökünden türemiştir. Handasa/hendese, ölçü, ölçme, geometri anlamlarını taşır. Matematiğin şekil bilgisi anlamındadır. Mühendese zamanla mühendisûn ve mühendis olmuştur. Şekil bilgisi bilen kişiler geometri bilir ve bu bilgiyi işlerinde tatbik eder. Mü kelimesi de yapan eden anlamına gelmesi için kelimelerin başına konur.

-Farsça’da handaçak sözcüğünden alıntıdır, handaçak:ölçü, ölçme anlamlarını taşır. Anlayacağınız handaç fiilinden Arapça’ya geçmiş daha sonra mühendis kelimesi ile Türkçe’ye kazandırılmıştır.

-Latin kökenli dillerde ‘’engineer’’ olarak adlandırılan bu mesleğin etimolojik geçmişi tarih öncesi çağlara ve başka anlamlara uzanır. İngilizce’deki engineer kelimesi, Latince ‘’ingenuity’’ kelimesinin karşılığı -to create olup, Türkçe karşılığı yaratmaktır. Latince “ingignere” yaratan, icat eden anlamındaki kökten türeyen sözcük 11. yüzyılda bugünkü anlamında “ingenium” olarak kullanılmıştır. “Ingenium”, yaratıcılığı olan, doğuştan gelen yetenek, deha; “ingenius” becerikli, yaratan, zeki, mucit anlamlarında kullanılmıştır. “ingenium” kelimesi; icatla, mekanizmayla, makineyle ilgili çoğu Batı kelimesinin kaynağı olarak kullanılmaktadır. Orta Doğulular mühendisliği ölçüm, hesap kitapla ilişkilendirirken; Batılılar‘ın aynı mesleği yetenek, buluş kavramlarına bağlamaları ilginç değil mi? Biri yapar biri bakar, kıyamet ondan kopar.

Çeşitli sayfalardan edindiğim bilgilerden derlediğim yazıyı okurken, mesleğe daha sıkı sarılacağımızı ve layığıyla icra edeceğimizi umut ediyorum.

Yorumlar (0) Yorum Yap

/