@CEOtudent | İTÜ-Kimya Müh.
18 Kasım 2018
Bir Devir Kapanmak Üzere: Kilogramın Tanımı Değişiyor
Metroloji alanında çalışan 57 bilim insanı, kilogramın tanımını değiştirmek üzere 16 Kasım’da Paris’te bulunan Pavillon de Bruteil isimli ve gerçek kilogramın da içinde bulunduğu ölçü birimlerinin müzesinde toplandı. Ağırlıklar ve Ölçüler Genel Konferansı'nda alınan kararla kilogramın tanımında değişikliğe gidildi.

Neden bu duruma ihtiyaç duyuldu?

   Kilogramın tanımı ‘Le Grand K-Büyük K’ adıyla ve güvenli bir kasada bulunan dünyanın en yuvarlak nesnesi olan ve 2.15x10^25 adet silikon 28 atomuna sahip platin-iridyum bazlı bir küre ile yapılıyordu. Dünyada bulunan bütün kilogram ölçüleri de bu küre ile eşitlenerek tanımlanıyordu. Sadece bu kürenin yapımında kullanılan malzemenin değeri 1 Milyon Euro iken özenle işlenerek son haline getirildiğinde değeri katlanarak artıyordu.

   Zamanla bu küre bozunmaya uğrayarak ağırlığı değişmeye başladı. Bu da beraberinde başka sorunlar da getirdi çünkü tüm birimler kilograma göre ayarlanıyor. Aslında değişim bir kirpiğin ağırlığından bile az olmasına rağmen, önemli sonuçlar doğuruyor.

 Dolayısıyla bilim insanları artık kilogramı fotonun enerjisi ve elektromanyetik dalganın frekansı arasındaki orantı olan Planck sabiti ile ifade etmeye karar verdiler. Planck sabitinin birimi J.s ancak kilogramı tanımlayabilmek için birimini kg.m^2/s olarak ifade ettiler.

Yeni sistem nasıl çalışacak?

Bilim insanları, bir kilogramı veya ağırlığı, gücüne karşı koymak için gerekli olan elektrik miktarıyla tanımlayabilirler. Yani bir ağırlığı veya kilogramı ölçmek için onu dengelemek için gerekli olan Planck sabitini gösteren Kibble dengesi adı verilen cihazla çok hassas ölçümler yapılacak ve burada çıkan değere göre tüm zaman ve mekanlarda geçerli olacak evrensel 1 kilogramı tanımlayacaklar. Bu sistemin avantajı ise Kibble dengesinin her zaman ve her yerde kontrol edilebilmesi olacak.
   Bu değişim 20 Mayıs 2019’dan itibaren geçerli olmaya başlayacak. Günlük hayatımızda bu değişimlerin etkisi çok görülmese de bilimsel çalışmalar ve uzay projelerinde önemi çok fazla olacak.
7