@CEOtudent | İTÜ-Kimya Müh.
31 Aralık 2018
2018’de Bilim Dünyasında Yaşanan 10 Önemli Gelişme
2018 yılı, bilim alanında çarpıcı gelişmelerin kaydedildiği bir yıl oldu. Peki bilim dünyasında bu 1 yıl boyunca neler yaşandı? Gelin birlikte hatırlayalım.

1) NASA’nın uzay aracı InSight, Mars’a inişini gerçekleştirdi.

Şimdiye kadar Mars ile ilgili yapılan çalışmaların yetersiz kalması sonucu gönderilen InSight, Mars’ın iç yüzü hakkında bilgi toplamak için çalışıyor. Ayrıca InSight, diğer gezegenlerin oluşumları hakkında da bizlere bilgi sağlayacak. Konu hakkında daha detaylı bilgiye buradan ulaşabilirsiniz.

2) Mars’tan kaya örnekleri toplanması için uzay aracı göndermek üzere Avrupalı ve Amerikalı bilim adamları anlaşmaya vardı.

Nisan ayında olan bu gelişme sayesinde Mars’ta bir zamanlar yaşam olup olmadığını öğrenme fırsatımız olacak.

3) Modern insanın Afrika'dan göçü

Verilere göre, Afrika dışında yaşayan insanların çoğunun atalarının 60 bin yıl önce Afrika’dan çıktığı söyleniyor. Buradan dağılan insanlar, Avrupa’da Neanderteller’e evrildi, Afrika’dakiler ise modern insanlara. Ocak ayında İsrail’de bulunan bir çene kemiğinin modern insana ait olduğu tespit edilmişti. Yani aslında düşünülenden çok daha önce insanlar Afrika’dan çıkıp buralara gelmişlerdi. Ancak bu ilk çıkış, başarılı olamayıp insanların Avrasya’ya tutunması sağlanamamıştı.

4) Plastik yığınları

BBC’nin Mavi Gezegen 2 belgeselinde dünyadaki plastik atık sorununa değinildi. Plastik atıkların yarattığı yıkım, okyanus ve deniz canlıları açısından büyük tehlike yaratıyor. Endonezya’nın Java adasındaki Bandung bölgesinde nehirde toplanan plastik atık ve çöplerin toplanması için Nisan ayında ordu göreve çağrıldı. Ayrıca İngiltere Hükümeti’nin hazırlattığı rapora göre eğer önlem alınmazsa bu kirlilik 10 sene içinde üçe katlanacak.

5) Küresel ısınma için 'güvenli' limit belirlendi.

Küresel ısınmadan korunabilmek için güvenli limit belirlendi. İçinde bulunduğumuz yüzyılın sonunda 2 derecelik sıcaklık artışının riskleri uzun zamandır konuşulmakta ve bilim insanları bu sınırın aşılmaması gerektiğinin altını çiziyor. Ancak bazı bilim insanları ise sınırın 1.5 derecede kalması konusunda hemfikir. Böylece birçok yaşam alanı sular altında kalmaktan korunacak ve nesli tükenmekte olan canlılar da korumaya alınabilecek, su sıkıntısı çeken insanlar da azalacak. Tabi bunun için en kısa zamanda adımlar atılmalı, tedbirler alınmalı ve yaşam tarzımızda değişime gidilmeli. Konuyla ilgili detaylı bilgiye buradan ulaşabilirsiniz.

6) Evreni oluşturan hayalet yapı taşları

Evrenin yapıtaşlarından biri olan nötrinolar, atomun alt parçalarıdır ve hiçbir maddeyle etkileşime girmeden serbestçe dolaşabilirler. Yeryüzünde karşılaşılan nötrinoların çoğu Güneş’ten ve atmosferimizden gelmekte. Ancak bazı yüksek enerjili nötrinoların kaynağı bulunamamıştı ta ki Temmuz ayına kadar. Uluslararası bir bilim ekibi bunların uzak bir galaksiden Dünya’ya fırlatıldığını ortaya koydu. Antarktika’daki Buz Küpü deneyinde 6 yıldır bu nötrinolar için çalışmalar yapılıyordu, bu sene ilk kez bir sonuca varıldı.

7) Grönland'da keşfedilen krater

Grönland adasını inceleyen bilim insanları, Kasım ayında adadaki buz kütlesinin altında göktaşı çarpması sonucu oluşan bir krater keşfetti. 1.5 km çaplı bu kraterin, demirden oluşan bir göktaşının çarpmasıyla oluştuğu düşünülüyor.

8) İçme sularında plastik atıklara rastlandı.

Plastik atıklar artık hayatımızın her alanında karşımıza çıkıyor. İçme suyunda bile plastik atıklara rastlandı. Yapılan araştırmalarla, şişelenen sularda litre başına 10 plastik parçacık bulunduğu ortaya kondu. Araştırma, dokuz ülkeden 250 şişe suyla yapılmış ve hemen hemen hepsinde plastiğe rastlanmıştır. El değmemiş doğa olarak bilinen Kuzey Buz Denizi’nden alınan erimiş buzda, açık denizlerdekinden daha fazla plastik parçacık bulunmuştur.

9) İlk hayvanlara dair önemli keşifler yapıldı.

İlk hayvan türlerinin belirlenmesinde 500 milyon yıl öncesine ait Edikara adı verilen garip canlı türleri üzerinde çalışmalar yapıldı ve Eylül ayında, bilim insanları fosilleşmiş Edikara canlılarından Dickinsonia adı verilen bir türü incelerken kolesterol moleküllerine rastladılar. Bu, onların hayvan olduğunu gösterir çünkü kolesterol hayvanlara özgü bir maddedir.

10) Mars'ta ve Ay'da suya rastlandı.

*Yukarıdaki görselde Mars'ın güney kutbundaki donmuş gölü görüyorsunuz.
Temmuz ayında bilim insanları, Mars’ın güney kutbunda 20 km çaplı bir göl keşfetti. Böylece canlı yaşamına ait izleri bulabilmek adına somut adımlar atılmış oldu. Ağustos ayında ise Hindistan’a ait bir uzay aracı, Ay’ın kuzey ve güney kutuplarında buz izlerine rastladı. Gelecekte Ay’a yapılacak insanlı seferlerde bu kaynaklardan yararlanılabilecek.
Kaynak 1, 2
4
Bizi Facebook'tan takip edin.